Het Grote Schoenenraadsel

Twee weken terug spoelden op het strand van Terschelling tienduizenden losse sportschoenen aan. Dat was weer eens wat anders dan stookolie, halve visnetten, lege flessen en andere troep.

De gloednieuwe gympen kwamen uit een scheepscontainer die niet ver buitengaats over boord was geslagen.

Dat was goed nieuws voor de bewoners van het Waddeneiland. Die jutten zich suf en kwartetten nu met hulp van internet de passende paren bij elkaar. Mag ik van jou, van de zwartroze gympen, ehhh, maatje 43?

Zoals het er nu uitziet, zijn er vlak voor de kust precies even veel linkerschoenen als rechterschoenen te water geraakt - iets dat binnen de schoenkunde ook wel een racemisch mengsel heet. Het was daarom jammer dat deze schoenenvloed geen licht kon werpen op het Grote Schoenenraadsel: op sommige kusten spoelen altijd meer linkerschoenen aan dan rechterschoenen. En andersom. Daaraan is geturfd en gerekend.

En dat terwijl het Kleine Schoenenraadsel snel was opgelost. Tijdens mijn laatste vakantie in Ierland doken in de huurauto opeens vier zwarte tassen op in plaats van de meegenomen drie. In de extra tas zaten twaalf schoenen. Kleine linkerdamesschoentjes om precies te zijn. En een mondharmonica.

Waar die vreemde bagage vandaan kwam, was al snel duidelijk: de huurautohulp op het vliegveld had blijkbaar slordig ingeladen en de tas van iemand anders achterin gegooid. De eigenaresse van het hotel van bestemming bracht uitkomst over de herkomst van de tas: 'Die is van dat éénbenige harmonicaspeelstertje die hier kort geleden van kroeg naar kroeg trok.' Raadsel opgelost.

Niemand weet intussen waarom op bijvoorbeeld de Schotse Shetland-eilanden veel meer rechterschoenen aanspoelen dan linkerschoenen. En waarom afgelopen april op het Texelse strand nog veel meer linkerschoenen dan rechterschoenen terecht kwamen.

Pogingen om het Schoenmysterie op te lossen zijn er wél genoeg geweest. De meeste daarvan leverden onzin op. Zo is bijvoorbeeld wel gezegd dat de rechtervoet bij de meeste mensen ietsjes groter is dan de linkervoet. Daar wringt hem de schoen: zeelieden kieperen het krappe schoeisel daarom vaak over boord. Om dezelfde reden zouden ook in de wegberm meer rechterschoenen belanden dan linkerschoenen.

Maar dat verklaart natuurlijk niet waarom er dan op andere plaatsen juist meer linkerschoenen verzeild raken, of niet-knellende rechterteenslippers, zoals op een Australisch strand.

De meest gehoorde verklaring is dat linkerschoenen zich in zeestromingen anders gedragen dan rechterschoenen. Dat is al een iets minder gek klinkende verklaring. Linkerschoenen en linkerteenslippers zijn nét iets anders dan rechterschoenen en rechterteenslippers. Dus misschien worden ze in de zeestroming wel uit elkaar gedreven, gesorteerd.

Mag Natuuuurlijk van jou, van het Grote Schoenenmysterie, ehhh, de meest waarschijnlijke oplossing?

mstekete@nrc.nl