Hapklaar van Kate Mosse

Het spannende verhaal heeft in de loop van de literatuurgeschiedenis altijd een sterke behoefte gehad aan - al dan niet fictieve - helden uit het verleden. We hoeven maar aan Odysseus, Alexander de Grote, Asterix of Prins Bernhard te denken of we bevinden ons in een bepaalde tijd en in een plotstructuur. Omgekeerd heeft de geschiedenis altijd behoefte gehad aan een spannende verhaalstructuur, zowel om zich te laten beschrijven als om zich te laten onthouden. Thematische geschiedenis blijkt keer op keer een zorgenkindje.

Sinds de academisering van het thrillergenre -- laten we gemakshalve de verschijning van Umberto Eco's De naam van de Roos als startpunt nemen - rollen de historische thrillers in steeds hoger tempo van de persen. In Duitsland kent het genre al minstens tien jaar eigen toonkasten in boekhandels en inmiddels begint het hier ook steeds meer aan te slaan.

Marika Keblusek wijdde in deze krant (Boeken, 27.08.04) een groot artikel aan het onverbiddelijke succes van 'boeken die zich afspelen in de wereld van de kunst: spannende verhalen met historische situaties, personages en voorwerpen als inspiratiebron.' Geschiedenis, concludeerde Keblusek dan ook, 'is de sleutel, niet alleen tot het mysterie in deze romans, maar ook tot hun ongekende populariteit.'

En of geschiedenis verkoopt! Van de 'megaseller' De Da Vinci Code werden (in Nederland alleen) ruim een miljoen exemplaren verkocht. Een Venetiaans Geheim van Caldwell & Thomason staat momenteel op circa 70.000 exemplaren en boeken als De Erfenis van Fontanelli van Andreas Eschbach, Codex van Lev Grossman en Het blauw van Rembrandt van Jörg Kastner scoren ook stuk voor stuk vele tienduizenden exemplaren.

De nieuwste sensatie op dit gebied is Labyrinth van BBC-presentatrice Kate Mosse, een wederom vuistdik boek waarin de teloorgang van de Katharen het historische decor vormt. In vier maanden tijd behaalde de Nederlandse versie - uitgebracht onder de omineus treurig vertaalde titel Het verloren labyrint - vijf drukken met een totaaloplage van zestigduizend exemplaren, een verkoopsucces waar Gouden Stropwinnaars zelfs na verloop van jaren alleen maar van kunnen dromen. Ligt aan dit succes uitsluitend de honger naar dramatische en bijzondere geschiedenisverhalen ten grondslag of is Mosse wel degelijk een smaakmaker?

Mosses spannende gerecht bestaat uit twee - overigens humorloze - delen, waarvan het oudste speelt in het begin van de 13de eeuw wanneer de Pays d'Oc bloedig wordt gezuiverd van de ketterij. Pittige historische kost, deze eerste oorlog van christenen onderling, die Mosse keurig heeft uitgezocht en hapklaar verwerkt. Voor de vertelbaarheid heeft ze historische elementen verbonden met een tragische liefdesgeschiedenis en vervolgens aangelengd met een graallegende van eigen receptuur. Het geheel krijgt een eigentijdse smaak dankzij een halfbakken spiegelgeschiedenis in het heden met iets minder tragische liefdesgeschiedenis en iets meer mystiek.

Nee, Het verloren labyrint is geen literaire haute cuisine, maar dat wordt van populaire fictie ook niet verwacht. Mosse biedt leesvoer dat geheel in overeenstemming met de ideeën van Keblusek appelleert aan romantische verlangens, vage mystieke noties en historische interesse. Is het daarmee een aan- of een afrader? Een voorproefje geeft de doorslag: 'Haastig legde ze een vinger tegen haar lippen: een duidelijke waarschuwing om niets te zeggen.'

Kate Mosse: Het verloren labyrint. Uit het Engels vertaald door Jan Smit. Van Holkema & Warendorf / Unieboek, 528 blz. euro18,95.