'Deze film laat de wreedheden zien van het o zo goede Westen'

Turkse Nederlanders vinden 'Kurtlar Vadisi - Irak' informatief en onthullend. De film leert jongeren ook dat de islam zelfmoordacties afkeurt.

In de bioscoopzaal zit een handjevol Turkse Nederlanders. Leer- en hoofddoekdragers zijn in de meerderheid. Bijna de helft van de bezoekers is jong, vrouw en de meesten hebben hun hoofddoeken zo geknoopt dat valt af te leiden dat het geen culturele moslims zijn, maar moslima's met religieus bewustzijn en een religieuze overtuiging. Een gemengd groepje zit helemaal achterin de grote bioscoopzaal in Pathé Arena. Ze maken lol, in plattelandsturks. Per mobiele telefoons vragen ze vrienden te raden waar ze zitten: 'Jaha, bij de Kurtlar Vadisi - Irak.'

Nadere toelichting onnodig. Bijna elke Turk, in of buiten Turkije, volgt al jaren de verwikkelingen van Kurtlar Vadisi. Wat begon als een soapserie over de banden tussen de staat en de maffia, de 'diepe staat' zoals men dat in Turkije noemt, eindigt als een bioscoopfilm die het Westen in rep en roep zet. Tot genoegen van de bezoekers. 'Dat is natuurlijk omdat de film de waarheid in Noord-Irak laat zien', zegt Sükru Gökdemir (24) na afloop. 'De Amerikanen krijgen met deze film een koekje van eigen deeg.' Volgens Gökdemir maakt 'Hollywood' wel vaker dergelijke films waarin Amerika wordt neergezet als de redder en de rest als onbeschaafde barbaren. 'Nu zijn zij de slechteriken en de Turken de redders.'

Gökdemir en veel deelnemers aan discussieforums op internet klagen over de dubbele maatstaven die 'het Westen' volgens hen hanteert. Politici in Duitsland willen de film verbieden, de joodse gemeenschap in de Verenigde Staten uit zorgen over de antisemitische ondertoon in de film. 'Al jaren kijken we naar de pro-Amerikaanse propaganda. Daar hebben ze natuurlijk niets over te zeggen', schrijft TurkGenci (een Turkse jongere) op de website van een Nederlands-Turkse studentenvereniging. 'Maar als er één anti-Amerikaanse film wordt gemaakt, moet die dan direct worden verboden? Waar is nu de vrijheid van meningsuiting gebleven? It's just a movie, toch? Satire over onze heilige Mohammed is vrijheid van meningsuiting, maar satire over het Westen is haat en wantrouwen tegen het Westen?'

Gökdemir is met zijn vrouw en een bevriend stel naar de bioscoop gegaan. 'Dit is ook een film waar je je vrouw mee naartoe kunt nemen. Er zitten geen blootscènes in', zegt de vriend.

De mannen waren onder de indruk van de beginscène van de film die op een waargebeurd 'incident' is gebaseerd. In 2003 werden elf Turkse militairen in Noord-Irak door de Amerikanen overmeesterd en met een zak over hun hoofden afgevoerd. Dit 'zakvoorval' krenkte veel Turken in hun nationale eer. Geen plezierige gebeurtenis, merkt Gökdemir droogjes op.

Dankzij de film heeft Gökdemir nu 'veel kennis' over Irak. Hoe de Amerikanen de lokale Koerden voor hun kar spannen, de ware toestand in de gevangenis Abu Ghraib waar gevangen worden gemarteld en, volgens de film, organen van gedode gevangenen worden afgevoerd naar 'joodse steden' in Israël, Europa en de Verenigde Staten. 'Het gaat de Amerikanen maar om één ding in Irak: de olie', zegt Gökdemir stellig.

Zijn echtgenote Huriye, met hoofddoek, vond de film 'erg informatief', met name over de islam. Vooral de passage waarin jongeren een westerse journalist willen onthoofden wist haar te boeien. De jongeren werden op het laatste moment tegengehouden door een lokale sjeik, islamitische voorman. De sjeik, een Turkmeen, leest de jongeren de les, beschuldigt ze van het begaan van dezelfde misdaden als die van hun vijanden - die overigens ook verboden zijn in de islam. Even daarvoor had de wijze religieuze leider een jonge vrouw ervan weerhouden om zichzelf en Amerikaanse militairen op te blazen. 'Hij zei dat ze daarmee niet alleen zichzelf, Amerikanen en onschuldige burgers zou doden maar ook de hele mensheid. Ik hoop dat veel jongeren deze film zien, dan kunnen ze te weten komen wat de islam over zelfmoordacties zegt.'

Wat betreft de Gökdemirs en vele schrijvers van bijdragen op internet mogen er best wel meer films als Kurtlar Vadisi gemaakt worden. Misschien is Kurtlar Vadisi filmtechnisch gezien niet zo sterk, schrijft een Turkse student op Turksestudent.nl, maar daar gaat het volgens hem ook niet over. 'Het gaat er om dat de film de wreedheden laat zien van het o zo goede Westen. De film is een goed begin.'

Een andere schrijver heeft 'goed nieuws'. Volgens geruchten is Kurtlar Vadisi II in de maak. 'Dit keer waarschijnlijk over Afghanistan of over Tsjetsjenië.'