Met de AID op ophokcontrole

Vanaf afgelopen maandag geldt de ophokplicht voor alle pluimvee. De eerste week geeft de inspectie nog een waarschuwing bij overtreding. In heel het land gaat de AID op pad.

Twee paar ogen spieden door de voorruit van de opvallende surveillanceauto van de Algemene Inspectie Dienst (AID). De controleurs Dik Bonhof en Erik Zandvoort toeren met een slakkengang door het platteland van de Achterhoek, op zoek naar kippen en ander gevogelte. Zonder de voet van het gaspedaal te halen, constateren de AID-ers dat veel eigenaren van pluimvee keurig aan de ophokplicht voldoen. 'Bij de meesten is de boodschap goed doorgedrongen', zegt Zandvoort als hij de zoveelste kippenren ziet die provisorisch met een zeil is overspannen.

Eigenaren van pluimvee zijn sinds afgelopen maandag verplicht hun dieren af te schermen, om het contact met in het wild levende vogels te vermijden en zodoende het risico op verspreiding van de vogelgriep in te dammen. De AID controleert met twintig teams, zeven dagen per week. Even buiten de bebouwde kom van Eibergen zetten Bonhof en Zandvoort hun wagen in de berm. Rond een boerderij zien ze niet alleen tuinkabouters, maar scharrelen ook een kalkoen, een haan en enkele krooneenden. In de deuropening legt hobbyboer G. Lageschaar op kousenvoeten uit dat het een kwestie van overmacht is. Zondagavond was hij druk bezig zijn pluimvee op te hokken toen het hem 'groen en geel voor de ogen' werd. Pas vandaag voelt hij zich een beetje beter.

Lageschaar stuit op begrip van de controleurs, die voor de zekerheid wel zijn adres noteren. Deze week wordt er nog gewaarschuwd, maar vanaf aanstaande maandag worden er dwangsommen aangezegd. De hoogte is nog niet vastgesteld. Afgelopen najaar, bij de vorige ophokperiode, moest er honderd euro per dag worden betaald.

Als Bonhof en Zandvoort weer in hun auto zitten, doet Lageschaar de klompen aan. Met frisse tegenzin gaat hij het pluimvee bijeendrijven. 'Ik heb er geen geloof in, het is dweilen met de kraan open', zegt hij over de ophokplicht. Hij wijst naar de vogels die vrij rondvliegen. 'Merels wurmen zich door de kleinste gaatjes de stal in waar ik mijn eenden heb. Moet ik alle kieren dichtstoppen? Onbegonnen werk.' Het alternatief, inenten, is aan Lageschaar niet besteed. Te duur. 'Als je ziet wat dat kost, kun je ze beter de kop eraf doen.'

De controleurs van de AID hebben in de eerste twee dagen van de ophokplicht bijna honderd overtredingen geconstateerd. Doordat er sprake is van een concrete dreiging, nu het vogelgriepvirus is doorgedrongen tot Duitsland en Frankrijk, wordt de ophokplicht beter nageleefd dan vorig jaar, is de indruk van de AID. Als er al overtredingen worden geconstateerd, betreft het hobbydierhouders. Commerciële pluimveebedrijven nemen doorgaans geen enkel risico. 'Hier komt niemand meer binnen', zegt Bonhof als hij langs een pluimveebedrijf rijdt waar bij de oprit van het erf ontsmettingsbakken en dranghekken staan. 'Een buurman van zo'n bedrijf, die tien kippen heeft, neemt echt wel maatregelen. Als hij er al niet op aangesproken wordt.'

Aan de doorgaande weg tussen Eibergen en Neede stuiten de AID-controleurs weer op een overtreding. Enkele kippen zitten weliswaar in een hok maar het gaas reikt niet tot aan de overkapping en in het weiland lopen nog vier ganzen rond. De eigenaar is niet thuis, zodat de controleurs een folder met informatie over de ophokplicht door de bus gooien. Met een pen schrijven ze er bij dat het gaas te laag is. Zelf wagen de controleurs zich niet in de buurt van het kippenhok. Zo min mogelijk contact met kippen, is het parool.

De tocht door het platteland van Berkelland gaat verder - deels over de Flamingoroute - maar lange tijd krijgen Bonhof en Zandvoort alleen paarden, schapen, geiten en een enkel hangbuikzwijn in het vizier. Pas na een half uur toeren is het weer raak. Enkele kalkoenen zitten achter gaas, maar het zeil dat hen moet beschermen tegen contact met wilde vogels of de uitwerpselen van trekvogels is op de grond gevallen. 'Er zal dezer dagen nog wel meer wegwaaien', zegt Bonhof. De eigenaar belooft het euvel zo snel mogelijk te verhelpen.

Een dag controleren door de Achterhoek levert uiteindelijk zes overtredingen op.