Loretta Lux

Loretta Lux Yanan, 2004, Ilfochrome, 51 x 66 cm. vermelden: © Loretta Lux, courtesy of Torch Gallery, Amsterdam and Yossi Milo Gallery, New York Lux, Loretta

Op de ruim vijftig foto's van de Duitse kunstenaar Loretta Lux (1969) in het Haagse Fotomuseum staan alleen kinderen. Lux maakt bepaald geen vrolijke portretten. De kinderen dragen ouwelijke kleding en ze poseren even stijfjes als Lux deed in haar vroegere zelfportretten. Lachen is verboden. Het werk doet denken aan portretjes zoals die in de negentiende eeuw werden gemaakt in fotostudio's. Arme jongens en meisjes die in hun zondagse kleren zo lang stil moesten zitten dat ze vanzelf een strakke blik kregen die niet paste bij hun leeftijd.

Loretta Lux werkt vanuit een vooropgezet concept. In haar hoofd vormt zich een voorstelling, waar ze vervolgens een model bij zoekt. Na een fotosessie in het atelier bewerkt ze het beste beeld op de computer, soms maandenlang. De juiste achtergrond zoeken, scheve haartjes wegpoetsen. Her en der lijkt ze bekende beelden te citeren - de jonge Oskar uit de verfilming van Günter Grass' roman Die Blechtrommel, Diane Arbus' foto van identieke tweelingmeisjes - maar zelf noemt Lux alleen oude schilders als inspiratiebronnen: Bronzino, Velazquez, Goya en Runge. Op zeventiende-eeuwse schilderijen zie je hoe kinderen werden opgedoft als kleine volwassenen. Die strengheid heeft Lux ook. Ze groeide op in Oost-Duitsland en dat ervoer Lux als een kil, totalitair regime, dat zelfs lieve kleine meisjes vertelde stil te zijn, de regels te volgen. Daar gaat haar werk over: geen kind mogen zijn, of - zoals ze zelf pleegt te zeggen - het verloren paradijs.

Loretta Lux t/m 28 mei Fotomuseum Den Haag, Stadhouderslaan 43, Den Haag. Di-zo, 12-18u.