IJshockey is nu Europees onderonsje

Voor de derde keer in de olympische geschiedenis ontbreekt een Noord-Amerikaans land in de halve finales van het ijshockeytoernooi op de Winterspelen. Zowel Canada als de Verenigde Staten, de nummers één en twee van vier jaar geleden bij de Spelen in Salt Lake City, werd gisteren in Turijn uitgeschakeld.

Canada verloor met 2-0 van Rusland en de VS werden met 4-3 verslagen door Finland. Tsjechië en Zweden zijn de andere halve-finalisten. De Tsjechen dankzij een 3-1 zege op buurland Slowakije en de Zweden door met 6-2 van Zwitserland te winnen.

De absentie van Canada en de VS is voor een deel toeval, omdat de krachtsverschillen aan de top gering zijn, maar het is ook een gevolg van het grote aantal Europese spelers dat in de Noord-Amerikaanse ijshockeycompetitie (NHL) speelt. De vier landen die de halve finales hebben bereikt, bestaan voor minimaal 95 procent uit NHL-spelers, zelfs Slowakije dat na het uiteenvallen van Tsjechoslowakije onderaan de ladder moest beginnen, in de C-poule.

Naast de uitschakeling van het Noord-Amerikaanse smaldeel in het olympische ijshockeytoernooi, was de nederlaag van Slowakije opmerkelijk. De wereldkampioen van 2002 maakte in de groepswedstrijden grote indruk, terwijl tegenstander Tsjechië met hangen en wurgen de eerste schifting overleefde. Maar gisteravond bleek dat de Tsjechen over een voortreffelijke ploeg beschikken. Ze hadden gewoon even tijd nodig om op elkaar ingespeeld te raken én om het vertrek van Dominik Hasek op te vangen. De legendarische doelman verliet de Spelen met een hamstringblessure en werd vervangen door Milan Hnilicka, die onwennig aan het toernooi begon, maar gisteren solide speelde.

Een ijshockeyduel tussen Tsjechië en Slowakije is een sportief-emotionele botsing, maar geen politiek zwaar beladen duel. De voormalige landgenoten onderhouden vriendschappelijke banden en zien een confrontatie tussen de nationale ploegen in hun populairste sport niet als een gelegenheid om oude rekeningen te vereffenen.

Wat wel meespeelt is het 'Calimero'-gevoel bij Slowakije, dat er maar niet in slaagt in belangrijke wedstrijden van Tsjechië te winnen. Mogelijk onder invloed van het verleden. In Tsjechoslowakije waren de Tsjechen dominant in de nationale ijshockeyselectie en toen de internationale ijshockeyfederatie na de breuk een keus moest maken welke van de twee landen de plaats in de A-groep kon claimen, werd dat Tsjechië. De Slowaakse ijshockeyers hebben sterk het gevoel vanuit een lagere hiërarchische positie te moeten strijden.

In tegenstelling tot vier jaar geleden kon Slowakije op een gelijkwaardige behandeling rekenen. Tijdens de Spelen in Salt Lake City overlapte de NHL-competitie voor een deel het olympische toernooi en had de ijshockeyfederatie besloten dat de zes toplanden later mochten instromen, op het moment dat hun beste spelers beschikbaar zouden zijn. Maar tot die elitegroep behoorde niet Slowakije, dat in de eerste fase alleen over NHL-spelers kon beschikken die bereid waren voor één wedstrijd naar Salt Lake City te reizen. In Turijn was daar geen sprake van. De competitie in Noord-Amerika is tijdelijk stilgelegd, zodat alle geselecteerde NHL-spelers naar Turijn konden komen.

In de andere kwartfinale van gisteravond, Rusland-Canada, werden spijkerharde duels uitgevochten, die soms op vechtpartijen uitliepen. Uiteindelijk gaf de betere stickvaardigheid en de wil om te winnen van de Russische ploeg de doorslag. De thriller kreeg een passende ontknoping doordat de doelpunten pas in de derde en laatste periode werden gemaakt.

Het toernooi heeft geen uitgesproken favoriet, hoewel Finland ongeslagen is. De Finnen maken een degelijke indruk; ze zijn technisch goed en schuwen allerminst de harde aanpak. Die kwaliteiten waren toereikend om gisteren de VS te verslaan en die eigenschappen zullen de Finnen hard nodig hebben in de halve finale tegen Rusland. In de andere halve finale treffen Tsjechië en Zweden elkaar.