Geef preventie meer ruimte

Om de kosten van de gezondheidszorg transparanter te maken, zijn in de ziekenhuizen de 'diagnosebehandelingscombinaties' (DBC's) ingevoerd. Het gaat om diagnose en behandeling bij klachten, niet om preventie. Periodiek preventief onderzoek bij erfelijke aanleg voor kanker zou daarin een plaats moeten krijgen. Verzekeraars lijken hier geen voorstander van te zijn omdat er kosten worden gemaakt, terwijl er geen zichtbare ziekte is.

Sommige universitaire ziekenhuizen ervaren deze preventieve zorg als last, omdat de kosten niet door de DBC's worden vergoed. De financiering gaat dan uit de zogeheten 'overheidsbijdrage', waar al zoveel uit moet worden bekostigd. Ziekenhuisbesturen gaan er gemakkelijk van uit dat bij beperking of onderbreking van de zorg andere zorginstellingen de zorg wel zullen overnemen. Maar andere ziekenhuizen hebben er evenmin het budget voor en ze missen de opgebouwde expertise.

De oplossing ligt in een landelijke coördinatie van preventief onderzoek, dus een collectieve zorg. Er is een landelijke voorziening nodig, die toeziet op de continuïteit van de preventieve zorg, het ontwikkelen van beleid en het handhaven van de internationaal aanvaarde protocollen voor periodiek onderzoek en behandeling. Deze voorziening kan vorm krijgen in een stichting die inzicht moet hebben in de behoefte en moet beschikken over het budget dat voor deze zorg nodig is. Bij het ontstaan van hiaten of vacatures kan landelijke herverdeling gewenst zijn.

De verantwoordelijkheid voor deze hoogwaardige, complexe preventieve zorg dient door ziekenhuizen niet als last te worden gezien, maar als een kwaliteitscertificaat dat bijdraagt aan het niveau van het ziekenhuis en als een noodzaak voor de opleiding van studenten en specialisten. Om de kwaliteit te garanderen moet de zorg door zowel klinisch als fundamenteel onderzoek worden ondersteund.

Preventie moet worden gezien als een investering in de toekomst, omdat er op lange termijn minder kosten zullen zijn. Het financieringssysteem van de DBC's gaat nu aan deze preventieve zorg voorbij.

Prof. dr. C.J.M. Lips is als internist- endocrinoloog verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht.