Elke kip in het schap is al 15 keer ingeënt

Intervet in Boxmeer is de grootste leverancier van vaccins ter wereld. En niet alleen van vaccins tegen de vogelgriep. 'Elke kip jonger dan 24 weken krijgt zo'n vijftien inentingen.' Toch is Intervet niet blij met de griep.

Intervet in het Brabantse Boxmeer had gistermiddag Fransen over de vloer. De Parijzenaars, vergezeld van een cameraploeg, wilden álles weten van de leverancier van dertig miljoen doses van het vaccin H5N2, dat hun ministerie van Landbouw bij Intervet heeft gekocht om de buiten lopende eenden in drie departementen langs de Atlantische kust te beschermen tegen de vogelgriep.

Wat kunnen wij Fransen van dat oprukkende virus verwachten, vroegen ze. Is onze gigantische eendenindustrie werkelijk in gevaar? En kunt u het vaccin onmiddellijk leveren, sérieusement?

Intervet, een dochter van Akzo Nobel, is 's werelds grootste fabrikant van vaccins. Nu Nederland - naast Frankrijk - van de Europese Unie toestemming heeft gekregen om hobbykippen en buitenloopkippen in te enten, is Intervet ook in eigen land in beeld als mogelijke aanbieder van het vaccin. Als minister Veerman (Landbouw, CDA) zijn keuze laat vallen op het concern, gaat dan de kassa rinkelen in Boxmeer?

Welnee, zegt directeur verkoop bestrijdingsprogramma's Paul van Aarle van Intervet, het op grote schaal aanleveren van het vaccin zou niet meer betekenen dan een welkom financieel goedmakertje. 'De vogelgriep kost ons alleen maar geld', legt de voormalige veearts uit. 'De schrik voor de ziekte onder de mensen leidt tot minder consumptie van kip. Daardoor gaat de productie van kippen omlaag, met als gevolg dat Intervet minder vaccins verkoopt. Immers, élke kip jonger dan 24 weken krijgt zo'n vijftien inentingen.'

Het zijn vaccinaties tegen ademhalings-of darminfecties, verduidelijkt Van Aarle. Of tegen de pseudo-vogelpest. 'Neem van mij aan: elk stuk kip in de supermarkt is altijd gevaccineerd, 100 procent zeker. Daarom begrijpen wij de angst niet die bij allerlei autoriteiten heerst voor het inenten.'

Van Aarle kent de twijfels die over het vaccineren bestaan: Wanneer dieren zijn ingeënt, zijn ze niet goed te onderscheiden van zieke dieren. 'Dat klopt niet', meent hij. 'Bij Intervet pakken wij het virus H5N1 dat rondwaart onder wilde vogels, aan met het vaccin H5N2 dat een andere stam heeft. Bij latere bloedproeven weet je daardoor meteen of kippen antistoffen door infectie of door het vaccin produceren. Is het eerste het geval, dan moet je ruimen, in het tweede geval is er niks aan de hand.'

Intervet, gevestigd in een fraai gerenoveerde fabriek van Stork, heeft dankzij zijn Mexicaanse vestiging tien jaar ervaring met het ontwikkelen en distribueren van het pluimveevaccin. Het concern (jaaromzet ruim een miljard euro) levert vanaf 2002 vaccinaties aan Hongkong, dat volgens Van Aarle dat jaar had ontdekt dat het afslachten van alle kippen na de zoveelste griepepidemie 'onzin' was, omdat het virus tóch uit China bleef overwaaien.

'Sindsdien is er in Hongkong geen uitbraak meer geweest', vertelt de directeur verkoop van Intervet, dat vier jaar geleden ook Italië van vaccins voorzag die het land met toestemming van de Europese Unie mocht gebruiken.

Als het ministerie van Landbouw Intervet vraagt het materiaal voor inentingen te leveren, wat wordt dan de praktijk? Directeur Van Aarle zegt dat zijn bedrijf ruim in de voorraden zat, maar dat er een explosie in de vraag naar vaccins is ontstaan. Of, wanneer en hoeveel Intervet kan leveren zal op het moment van bestelling worden bepaald. 'We leveren één vaccin per kip voor het bedrag van maximaal vijf eurocent', verduidelijkt hij. 'Maar de uiteindelijke prijs van het product valt veel hoger uit.'

intervet Consument wil de kip weer in de wei hebben

Reden daarvoor, zegt Van Aarle, is dat de dierenarts of een assistent die het toedient, moet worden betaald. Of mag een boer dat vaccin soms zelf prikken? 'Minister Veerman zal moeten bepalen of de pluimveehouder voor de kosten opdraait, of dat de overheid bij springt.'

Op de vraag of besmettelijke vogelziekten buiten de deur zijn te houden, antwoordt hij: 'De consument wil het pluimvee - ooit in de hokken gezet om zijn gezondheid te beschermen - weer in de wei hebben. Dan loopt het de kans op de vogelgriep, zo simpel ligt dat. Dus zul je de vogels met vaccins moeten beveiligen.'

Een zusterbedrijf van Intervet, Nobilon, is in Boxmeer bezig met het ontwikkelen van een vaccin dat de mens behoedt voor de vogelgriep. Waarom is dat er nog niet? 'Een mens heeft een ander immuunapparaat dan de kip', legt Van Aarle uit. 'Een kip kun je met een vaccin voor heel veel H5-virussen beschermen. Je schiet als het ware met hagel. De mens raak je pas met een sluipschutter, hij heeft een veel selectiever immuunreactie; één H5-vaccin helpt niet tegen alle virussen. Bij een vaccin voor de mens moeten hulpstoffen worden toegevoegd en zullen tests moeten uitwijzen of ze veilig zijn. En er moet een vergunning komen.'

Die is er bij Nobilon wel om te produceren, maar nog niet om het vaccin ook op de markt te brengen, aldus Van Aarle.