Turkse wraak op valse Amerikanen

Kurtlar Vadisi - Irak (Valley of the Wolves: - Iraq). Regie: Serdar Akar. Met: Necati Sasmaz, Ghassan Massoud, Billy Zane, Berguzar Korel, Gurkan Uygun. In: 8 bioscopen.

In 2003 werd de Turkse eer geschonden. Een groep Amerikaanse bondgenoten viel, met de mitrailleur in de aanslag, het hoofdkwartier van de Turken in het stadje Sulaymaniyah in noordelijk Irak binnen, deed de aanwezige Turkse soldaten kappen over het hoofd en voerde ze af. Later bood de Verenigde Staten zijn verontschuldigingen aan, maar de wonden zitten diep, zo blijkt uit de duurste Turkse film aller tijden Kurtlar Vadisi - Irak. Het incident vormt de motor van de film, gebaseerd op een populaire Turkse televisieserie. Kurtlar Vadisi is één grote wraakfantasie jegens de Amerikanen - het anti-Amerikanisme spat van het scherm. In Turkije leidt het tot uitstekende bezoekcijfers, in het Westen tot verontwaardigde reacties: de Beierse premier Stoiber wil de film verbieden.

De boevenstreken van Amerika worden in de film gepersonifieerd door superschurk Sam Marshall (Billy Zane - de harteloze verloofde van Kate Winslet in Titanic). Marshall en trawanten hanteren een 'verdeel en heers'-politiek en hebben belang bij de instabiliteit van Irak en ruzies tussen Turken, Koerden en Arabieren. 'Pas als de regio weer stabiel is, krijgen jullie je olie terug', zegt Marshall. Ook verdient hij wat bij met het leveren van vermeende terroristen aan een krankzinnige arts die werkt in de Abu Ghraib-gevangenis. De dokter (Gary Busey) handelt in organen van moslims.

Tijd voor wraak dus. Een Turkse James Bond, Polat Alembar, en twee maatjes (van wie één Koerdisch) gaan achter Marshall aan met een 'license to kill'. De superhelden krijgen hulp van even wraaklustige Irakezen, onder wie een vrouw die haar bruidegom op het huwelijksfeest verloor tijdens een uit de hand gelopen vuurgevecht met Amerikanen.

Kurtlar Vadisi: Irak is soms uiterst eendimensionaal in het belijden van Turks nationalisme, maar soms heel genuanceerd. Zo houdt een wijze sjeik een lange speech tégen zelfmoordaanslagen. In het algemeen is het een wat rommelige en stuntelig uitgevoerde actiefilm die hooguit door z'n politieke lading interessant is.