de stemming

Fries mag wel

Vreselijk kwaad, was het bestuur van de Fryske Nasjonale Partij (FNP) in Smallingerland. Bij het inleveren van de kieslijst zei de gemeenteambtenaar in Drachten dat de straat- en plaatsnamen niet in het Fries mochten worden vermeld. De Gemeentelijke Basisadministratie veranderde alles onverbiddelijk in het Nederlands. Dus De Pein werd Opeinde.

Lijsttrekker en enig FNP-raadslid Repke Hollema: 'Er zat niks anders op dan een nieuwe lijst in te dienen. Al onze zeventien kandidaten moesten opnieuw tekenen.' De partij liet het er niet bij zitten - 'wij zijn een emancipatiepartij en Fries is tweede rijkstaal' - en stelde vragen. Het gemeentebestuur moest door het stof: de betrokken ambtenaar zat fout. Dus vermeldt de lijst op de stemcomputer straks Friestalige plaatsnamen. Ook komt er een rectificatie in het gemeenteblaadje. Hollema: 'Die ambtenaren kennen de wet niet en hebben een opfriscursusje nodig.' (KdM)

Eigen stad eerst

'Wat doe je hier? Je hebt niets te zoeken in Nijmegen, ga toch weg!' Dat zei Paul Depla, wethouder in Nijmegen tegen Cor Molenaar, aangetrokken als 'campagnestrateeg' voor het CDA in Nijmegen. De communicatiestrateeg uit Oosterbeek had in Nijmegen niets te zoeken, vond Depla.

Hoe consequent is de Depla eigenlijk? De wethouder én lijsttrekker voor de PvdA in Nijmegen, is ook nog voorzitter van de commissie die het verkiezingsprogramma voor de Tweede-Kamerverkiezingen gaat schrijven. Een van zijn vijftien commissieleden is Steve Sevaert, de voormalige leider van de Vlaamse socialisten. Sevaert, zegt Depla, heeft een frisse blik en bewezen echte sociaal-democratische ideeën te kunnen uitvoeren.

De landelijke PvdA mag dus wel iemand van buiten aantrekken en het CDA in Nijmegen niet? Jawel, zegt Depla desgevraagd. 'Sevaert levert een inhoudelijke bijdrage en wordt bovendien gestuurd door een breed team. Molenaar dient in Nijmegen alleen een ondernemersbelang.' (GV)

Stemwijzerstennis

In Leiden had het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP), verantwoordelijk voor zeventig lokale stemwijzers, op aanraden van de Vereniging Vrienden Oostvlietpolder de standpunten van GroenLinks en D66 gewijzigd over bebouwing van de polder. Volgens de Vrienden zouden beide vóór bebouwing zijn, terwijl volgens de oorspronkelijke stemwijzer GroenLinks tegen bebouwing was en D66 er neutraal tegenover stond. Beide partijen reageerden furieus. Het IPP zei sorry en herstelde de standpunten.

En wat te denken van de stemwijzer Rotterdam? Daar is stelling 23: Het gebruikersdeel van de gemeentelijke ozb moet worden afgeschaft. Lokale partijen kunnen voor of tegen zijn, maar een ding is zeker: ze gaan er niet over. (EK)

Aldus...

'Elke bewindspersoon heeft recht op een portie flaters. Zalm heeft 12 jaar lang heel goed werk gedaan en zijn portie is heel groot.' (Minister Hans Hoogervorst (VVD) in de wandelgang van de Tweede Kamer)

'Het is echt flauwekul te denken dat mijn collega's en ik nu duimen zitten te draaien.' (Minister Van der Hoeven (CDA) op haar weblog)

Manuels mea culpa

Had Manuel Kneepkens maar Pim Fortuyn ingelijfd. Leefbaar Rotterdam was dan nooit geworden.

'Het was allemaal mijn schuld', zei Manuel Kneepkens van de Stadspartij Rotterdam gisteren tijdens een Nieuwscollege van NRC Handelsblad en de Leidse universiteit. Kneepkens' mea culpa betrof de opkomst van Leefbaar Rotterdam. Leefbaar Rotterdam ontstond omdat Kneepkens weigerde om Pim Fortuyn toe te laten tot zijn Stadspartij. 'Ik heb Pim buiten de deur gehouden. Hij was veel te rechts voor mijn partij. Bovendien was hij een 'borderliner'. Hij was zeer hoog sensitief, daar valt niet mee samen te werken.' Kneepkens: 'Die zeventien raadsleden van Leefbaar Rotterdam zijn dus eigenlijk de rechterflank van mijn partij.'

Manuel Kneepkens, oud-PvdA'er, stadsdichter en oprichter van de Stadspartij Rotterdam, debatteerde gisteren met hoogleraar politicologie Joop van den Berg over de opkomst van lokale leefbare partijen. De oud-fractievoorzitter van de Stadspartij is ervaringsdeskundige: hij zat vier jaar in de raad met de Rotterdamse leefbaren.

Kneepkens kon niets meer met zijn voormalige 'rechtervlerk', zo liet hij merken. Hij wees op de heiligenverering waar Leefbaar Rotterdam zich volgens hem schuldig aan maakt. 'Elk jaar vindt op 6 mei een processie plaats in Rotterdam. Tussen de twee standbeelden van Fortuyn.' En ook Marco Pastors, de weggestuurde Leefbaar-wethouder die zich als erfgenaam van Fortuyn positioneert, moest eraan geloven: 'Pastors doet Fortuyn op alle mogelijke manieren na. Hij woont in zijn huis en draagt zijn pakken.'

Hoogleraar Van den Berg wist het anekdotische betoog van de Rotterdamse stadsdichter een meer wetenschappelijk kader te geven. Hij had de opkomst van de lokale en leefbare partijen al ruim voor 2002 aan zien komen. 'De winst van de leefbaren en landelijk van de LPF in 2002 kwam niet uit de lucht vallen. De landelijke ontwikkeling zijn vooraf gegaan door de ontwikkelingen op lokaal gebied, eind jaren 90. Toen wonnen de lokale leefbare partijen al veel stemmen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen.'

Voor Kneepkens blijft het allemaal een moeilijk te verteren gebeurtenis. Ondanks de zetelwinst voor lokalen in Rotterdam, viel Kneepkens met zijn lokale partij buiten de boot. De Stadspartij Rotterdam bleef steken op een zetel. (AH)

Bijdragen: Arne Hankel, Egbert Kalse, Karin de Mik en Guus Valk. Tips en reacties? Mail: stemming@nrc.nl

Rectificatie / Gerectificeerd

In de rubriek De Stemming (22 februari, pagina 2) is sprake van de Belgische PvdA-adviseur Steve Seveart . Hij heet Steve Stevaert.