De 'besmeurder' van Mao komt vrij

Het goede nieuws dat Wu Pinghu uit de buurt van Changsha, in de Zuid-Chinese provincie Hunan, deze week te horen kreeg is dat ze vandaag thuis moet blijven. Want, zo stelden de lokale autoriteiten, haar zoon die op 23 mei 1989 wereldnieuws werd door het besmeuren van het portret van Mao op het Plein van de Hemelse Vrede bij de ingang van de Verboden Stad, mag na bijna 17 jaar gevangenisstraf weer naar huis. Het slechte nieuws is dat die zoon, Yu Dongyue, door de jarenlange ontberingen in zijn kleine cel zo in de war is dat hij zijn moeder waarschijnlijk helemaal niet zal herkennen. Toen Wu hem eind 2004 voor het laatst opzocht in de gevangenis, had hij ook al geen blik van herkenning meer gegeven en sprak hij wartaal.

A portrait of Chinese communist leader Mao Zedong which hangs over the entrance to the Forbidden City in Tiananmen Square is defaced with a trail of blue, red and yellow paint 23 May 1989 during a rally to support the student pro-democracy protest against the Chinese government. The April-June 1989 movement was crushed by Chinese troops in June when army tanks rolled into Tiananmen Square 04 June. AFP

Daarmee heeft Yu Dongyue, nu 38, een hoge prijs betaald voor zijn vergrijp dat de toenmalige communistische leiders tot uiterste woede dreef. Bijna twee weken later lieten ze de protesten op het Plein in bloed smoren. Yu was destijds kunstredacteur bij een krant, en samen met twee vrienden, Yu Zijian en Lu Decheng, was hij naar Peking gereisd om als Delegatie uit Hunan steun te betuigen aan de studenten in de hoofdstad. Op 23 mei besloten ze hun afkeur van de oude communistische garde te ventileren door Mao's portret te bekogelen met met verf gevulde eieren. Beelden van deze voor het regime vernederende 'contra-revolutionaire propaganda' gingen de wereld over.

Vrienden zeggen dat Yu is gemarteld en daardoor geestelijk in de war is geraakt. Maar zijn 'fout' heeft hij nooit willen toegegeven, en dat zou verklaren waarom hij niet eerder vrij kwam, zoals zijn twee vrienden. Maar ook zij hebben hun prijs betaald. Radio Free Asia meldde dat Yu Zhijian vorige week weer is opgepakt. Hij was in hongerstaking gegaan om steun te betuigen aan een mensenrechtenactivist. Lu Decheng week eind 2004 uit naar Thailand. Dat land dreigde hem terug te sturen, maar na interventie van de VN-vluchtelingenorganisatie mag hij komende maand naar Canada.