David Strathairn

David Strathairn ís presentator Ed Murrow in 'Good Night, and Good Luck.': ernstig en onkreukbaar.

Het kwam door het roken, vertelde acteur David Strathairn in een interview, dat George Clooney in zijn tweede regie Good Night, and Good Luck. niet de hoofdrol van televisiepresentator Edward R. Murrow op zich wilde nemen en bij hem kwam. Want Strathairn moest in zijn rol van journalist die het halverwege de jaren vijftig opnam tegen de communistenjagende senator Joe McCarthy, soms vijftig sigaretten per draaidag aansteken. Murrow was een kettingroker van het oude stempel, zo eentje van wie je denkt dat zijn intellect en idealisme door het vele roken gerijpt zijn. Maar volgens Clooney wás de op 26 januari 1949 in San Francisco geboren Strathairn gewoon Murrow. En de Oscarnominatie bewijst zijn gelijk.

Dezelfde melancholieke gelaatsuitdrukking, dezelfde onkreukbaarheid, dezelfde hangende schouders die al veel te lang het gewicht van de wereld hebben moeten torsen. Laten we maar op het oog van de regisseur vertrouwen, want in die drie korte zinnetjes beschreef Clooney de kern van Strathairns acteurschap.

Strathairn is een karakterspeler. Zeventig film- en tv-rollen prijken op zijn filmografie sinds hij in 1980 voor de eerste keer voor de camera stond. Dat was in de debuutfilm van zijn oude schoolvriend John Sayles, de enigszins in vergetelheid geraakte Amerikaanse independent. Sayles zou hem na Return of Secaucus Seven nog in zes andere films casten, waaronder Eight Men Out (1988), Passion Fish (1992) en Limbo (1999). Steeds speelt hij gewone mannen met kleine problemen die in hun beleving heel groot worden.

Volgens Sayles is Starhairn een kei in het spelen van tekst en subtekst. En dat is precies wat Clooney bedoelde toen hij in de Amerikaanse pers zei dat je op Strathairn de camera kon zetten, en laten lopen, en dat hij ogenschijnlijk niets deed, maar dat er van alles broeide onder die uitgestreken gelaatstrekken.

Strathairn is het soort acteur dat zich niet of in kostuums hoeft te hijsen, snorren of pruiken nodig heeft. Hij is het soort acteur dat zichzelf meeneemt, genoeg heeft aan dat onaantastbaar knappe, met het verstrijken van de jaren van zijn 25-jarige carrière zelfs steeds knapper en gedistingeerder geworden uiterlijk. Dat ondoorgrondelijke gezicht. Spotten die neerhangende ogen nou? Laten we niet vergeten dat hij zijn acteercarrière begon als clown.

Zo zien we hem het liefst. Als advocaat Wegler, een vaste bijrol in The Sopranos. Als de mysterieuze miljonair Pierce Patchett in de neo-noir L.A. Confidential. En als de mysterieuze broer van Tom Cruise in The Firm. Zwijgzame mannen.

Voor zijn minder bekende rollen moeten we naar de videotheek: een steile dominee in de John Irving-verfilming Simon Birch (1998), als de (vermoorde) echtgenoot van Dolores Claibrone in de gelijknamige film naar Stephen King (1995) of in The River Wild (1994), een Deliverance-achtige thriller over een echtpaar dat uit raften gaat en dan gaat alles fout.