Zwaarste vrouw uit prehistorie: 80 kg

Een relatief compleet menselijk fossiel uit Noordoost-China (uit Jinniushan, 'De Berg van de Gouden Os') blijkt afkomstig van de grootste vrouw die bekend is uit de Oude Steentijd (de periode tussen 2,5 miljoen en 10.000 jaar geleden).

Jinniushan-schedel. Foto PNAS PNAS

De vrouw leefde 260.000 jaar geleden, was tussen de 168 cm lang en zal 80 kg hebben gewogen. Vooral dat gewicht is hoog, waarschijnlijk een aanpassing aan het koude klimaat ter plaatse. Gewicht en lengte zijn gisteren online gepubliceerd in de Proceedings of the National Academy of Sciences.

Het geschatte gemiddelde gewicht van vrouwen uit de prehistorie (vooral gebaseerd op fragmentarische fossielen) komt zelden boven de 60 kg uit. Tweede op de prehistorische gewichtsranglijst voor vrouwen staat een vrouw met een geschatte 74 kg (het Grotte du Prince-fossiel uit Zuid-Frankrijk, 100.000 jaar oud). Uit het beroemde (mannelijke) Nariokotomeskelet van 1,6 miljoen jaar oud is een lengte van 180 cm en een gewicht van 68 kg afgeleid. Mensachtigen van voor 2,5 miljoen jaar geleden (Australopithici) wegen niet meer dan 34 (vrouwen) en 49 kg (mannen), hun lengtes liggen tussen de een en anderhalve meter.

Van de Jinniushanvrouw is veel over: een vrij complete schedel, zes wervels, twee ribben, een knieschijf, een ellepijp, veel hand- en voetbeentjes en een heupbeen, waardoor kon worden vastgesteld dat het een vrouw was. De herseninhoud is van moderne omvang: 1330 cc - niet ongewoon voor deze periode. De moderne hersenomvang werd al vóór het ontstaan van Homo sapiens (ca. 200.000 jaar geleden in Afrika) bereikt.

Tot welke mensensoort de vrouw behoorde is niet helemaal duidelijk. Het fossiel behoort tot een relatief weinig bestudeerde groep Chinese fossielen uit de periode van het einde van Homo erectus en het begin van Homo sapiens. In tegenstelling tot late Homo erectus-fossielen uit Java hebben de Chinese fossielen belangrijke erectuskenmerken verloren. Vaak krijgen ze de vage soortaanduiding 'archaïsche Homo sapiens'.