Door afschaffen Cito-toets daalt kennisniveau 1

In Nederland voltrekt zich een proces van toetsafschaffing: de zin van de Cito-toets wordt ter discussie gesteld, examennormen worden gereduceerd, daartoe gesanctioneerd door het ministerie van Onderwijs, tentamens op hbo`s zijn massaal afgeschaft om deze te vervangen door vage projectopdrachten, op universiteiten wordt gehamerd op `studeerbaarheid van het programma`.

Een belangrijk probleem met het afschaffen van toetsen is dat drijfveren tot werken worden verwijderd. In het algemeen gaan mensen om drie redenen over tot hard werken. In de eerste plaats gaan ze aan het werk als ze de onderliggende activiteit aangenaam vinden, bijvoorbeeld `gamen`.

Daarnaast waarderen ze een prestatie afgezet tegen een norm die ze zichzelf hebben opgelegd maar die wordt gebaseerd op een universele norm: het persoonlijk record. Ten derde hechten ze belang aan externe waardering: de olympisch kampioen die wordt geëerd in zijn woonplaats.

Door de toetsen af te schaffen, worden twee motieven voor hard werken uitgeschakeld. Immers, het persoonlijke doel wordt niet tegen een norm afgezet (drijfveer 2) en de buitenwacht krijgt geen kans zijn waardering uit te spreken (drijfveer 3). Als gevolg hiervan zal de bekwame leerling niet langer opvallen, tenzij deze een enorme innerlijke motivatie heeft (drijfveer 1).

Het effect is duidelijk: afschaffing van de toetsen zal het kennisniveau van de Nederlandse bevolking naar de middelmaat brengen. Niet bepaald een wenkend perspectief in het licht van de moordende concurrentie uit Aziatische landen en vergrijzing! Is dat nu Nederland kennisland?