'Café moet betalen voor tv-beelden'

Cafés die klanten lokken met televisiebeelden van het WK voetbal, moeten daarvoor auteursrechten betalen, vindt Videma. 'We zijn geen melkkoe', stelt Horeca Nederland.

Horecagelegenheden moeten auteursrechten gaan betalen als zij televisie-uitzendingen vertonen, bijvoorbeeld van de Olympische Spelen of het WK voetbal. Dat stelt de stichting Videma, die alle tienduizend cafés in Nederland daarover een brief stuurt. De brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland verzet zich tegen de heffing en stelt dat 'de horeca wordt gebruikt als melkkoe'. De organisatie roept cafés op de vergoeding niet te betalen.

Stichting Videma behartigt de belangen van vijfduizend televisieproducenten en omroepen. Volgens de stichting is het vertonen van tv-beelden in cafés een vorm van commerciële exploitatie. De kleinere kroegen (met een vertoningsruimte tot 50 vierkante meter) zouden 149 euro moeten gaan betalen, de grotere cafés 241 euro per jaar. Marketingmanager Robert Jan Blokland van Videma is verbaasd over het 'hoog spel' dat Horeca Nederland speelt. Volgens hem roept het ondernemersverbond op tot inbreuk op de auteurswet.

Bij Videma is onder meer de publieke omroep NOS aangesloten, die de Spelen en het WK voetbal uitzendt. Dat de beelden van deze omroep met gemeenschapsgeld worden gemaakt, maakt volgens Blokland geen verschil. 'Als er winst wordt gemaakt met de vertoning van televisiebeelden, vinden zowel commerciële als publieke omroepen dat zij daarvoor een vergoeding moeten krijgen. De publieke omroep is hierin zakelijker geworden, sinds deze steeds meer zijn eigen broek moet ophouden.'

Horeca Nederland heeft vorig jaar met Videma onderhandeld over een regeling, maar die besprekingen afgebroken. De organisatie adviseert haar leden nu om geen auteursrechten aan Videma af te dragen voor tv-beelden die 'gewoon via de publieke of commerciële zenders voor iedereen te zien zijn'. Directeur Jeu Claes van Horeca Nederland wijst erop dat Videma niet door het ministerie van Justitie is aangewezen om de vergoeding te incasseren, zoals bijvoorbeeld wel het geval is bij Buma, de organisatie die de auteursrechten van componisten waarborgt. 'Videma wil alleen maar profiteren van de oranjegekte in Nederland', aldus Claes.

Vorig jaar probeerde de brancheorganisatie voor haar leden de kosten te drukken van de muziek die ze in cafés laten horen. Voor actuele hits moet een kroeg auteursrechten betalen, maar Horeca Nederland levert sinds 1 januari aan zijn leden goedkope cd's met rechtenvrije achtergrondmuziek.

Volgens advocaat Christiaan Alberdingk Thijm, die gespecialiseerd is in mediazaken, vereist iedere openbaarmaking van televisiebeelden in principe toestemming van de rechthebbenden. 'Videma staat juridisch sterk, maar maatschappelijk is het lastig uit te leggen. De volgende vraag is of je ook taxichauffeurs kosten moet berekenen als zij de radio aan hebben staan, zoals in Finland het geval is.' Horeca Nederland zal uiteindelijk een overeenkomst met Videma moeten treffen, denkt Alberdingk Thijm. 'De huidige opstelling maakt deel uit van het onderhandelingsspel.'

In 1994 speelde in Nederland een vergelijkbare zaak. De NOS eiste toen een vergoeding voor het vertonen van het WK voetbal in cafés. De partijen troffen na flinke discussie een regeling, maar kregen het jaar daarop weer ruzie. Sinds een wijziging van de Wet op de naburige rechten in 1996 hoeven alleen horecagelegenheden die entreegeld vragen televisierechten te betalen. Videma beroept zich nu niet op de wet op de naburige rechten, maar op de auteurswet, waarvoor de kwestie van het entreegeld niet telt.