Bij Saint Amour is de liefde zonnig en zwaar

Voorstelling: Saint Amour. Gezien 18/2, Schouwburg Gouda. Nog te zien op 23/2, Groningen en 24/2, Amersfoort. Inl: www.begeerte.be

Liefde is als een maitresse die in bad zit en zegt 'neem de telefoon even op', en dan blijkt dat het je vrouw is die belt, en vraagt waar je blijft. Liefde is ook intens diepe rouw, of een ordinaire vette smartlap. En ontelbare zijden onderjurkjes.

De Gentse stadsdichter Erwin Mortier vertelt hoe hij als kleine jongen kijkt naar zijn moeder aan haar kaptafel; hoe haar nekspier zich spant als zij met een kwast haar hals poedert. Hoe hij met trillende vingertjes haar ketting niet dichtkrijgt, terwijl zij haar haren opzij houdt en zijn blozende gezicht bespiedt. Wij zien haar rondjes draaien voor de spiegel, de handen in haar zij. De wereld is een vrouw, de maan is een vrouw, god is een vrouw.

Saint Amour, in België een begrip, is de naam van een literaire theatervoorstelling van Behoud de Begeerte die elk jaar rond Valentijnsdag door het land toert. De voorstelling is voor het eerst in Nederland te zien, met een aangepaste bezetting. Nederlandse en Belgische schrijvers en dichters dragen voor uit hun werk. Hugo Claus vertelt over een oude man met de dood voor z'n neus en zijn jonge geliefde naast zich in bed. 'En hoe ze snurkte toen ik vroeg of ze nu gelukkig was'. De tekst wordt achter hem geprojecteerd, zin voor zin in hetzelfde stamelende tempo.

Anna Enquist laat ons de vele gedaanten zien van een rouwende moeder. Na haar voordracht verlaat ze vlug het podium, niet wachtend op applaus.

De lezingen worden afgewisseld met muziek van het Vlaamse folkdamestrio Laïs en het Antwerpse Muziektheater Transparant. Zij zingen schitterend Non m'è grave il morire van Monteverdi. Op het achterdoek verschijnt daarbij de zin 'doodgaan, daar draai ik mijn hand niet voor om, Madame, als ik u daar een plezier mee doe'. Nieuwe regels lopen er doorheen, de tekst illustreert het madrigaal.

Gehaast en hip is Tom Lanoye. Hij is ook de enige die meer van het fel witblauwig verlichte podium gebruikt dan de veertig vierkante centimeter voor de microfoon. Hij draaft en drentelt en doet bijna dansjes.

P. F. Thomése herstelt de ernst. Hij draagt voor uit zijn boek Schaduwkind, en bezorgt de toehoorder een dichtgeknepen keel. De vrolijke 'mooi weer-verliefdheid' waarmee de avond begon, is veranderd in de loodzware liefde voor iemand die er niet meer is.

Welkome hilarische intermezzo's zijn daarom de filmpjes van cineaste Heddy Honigmann, waarin hoogbejaarde Brazilianen ontboezemingen doen naar aanleiding van de erotische poëzie van Carlos Drummond de Andrade, O Amor Natural. Wat een vrolijkheid; een 85-jarige vader met een gelukkig leven vol maitresses en een weduwe die zo van seks hield dat ze bang is dat haar man daar misschien wel aan gestorven is. Wel even wat anders dan de keurig gearticuleerde pornografie van Gerrit Komrij.