Balanceren met dumpschoenen

De Europese Commissie beticht China en Vietnam ervan schoenen te dumpen op de Europese markt. Eurocommissaris Mandelson stelt een invoerheffing van bijna 20 procent voor. 'Er is nog een marge om de heffing te absorberen.'

Werkneemsters in een schoenenfabriek in Shanghai. Een belangrijk deel van de Chinese schoenenproductie is bestemd voor de Europese markt. Foto Reuters Chinese workers make shoes in a factory in Shanghai February 19, 2006. Picture taken February 19, 2006. A plan by the European Commission to apply anti-dumping measures on shoe imports from China and Vietnam is not tough enough, Italian shoemakers, which have led the push for punitive duties, said on Monday. CHINA OUT REUTERS/China Daily REUTERS

'Mandelson heeft een gloeiende hekel aan dit soort dingen.' Met deze verzuchting onderstreept een naaste medewerker van de Europees Commissaris voor Handel de lastige situatie waarin Peter Mandelson zichzelf dit weekeinde heeft gemanoeuvreerd in de kwestie van de vermeende dumping door China en Vietnam van schoenen in de Europese Unie.

Mandelson heeft sinds kort de beschikking over de resultaten van een maandenlang onderzoek in een aantal Aziatische landen door deskundigen van zijn directoraat-generaal Handel. Daaruit blijkt duidelijk dat in China en Vietnam sprake is van ongeoorloofde, want handelsverstorende staatssteun voor schoenenfabrieken, zei Mandelsons woordvoerder gisteren in Brussel. Daardoor kunnen schoenen beneden de kostprijs in Europa worden verkocht, oftewel: dumping. Een conclusie die overeenkomt met de klacht van Zuid-Europese schoenfabrikanten, die de Aziatische landen van oneerlijke concurrentie beschuldigen.

De uitkomsten van het onderzoek laten Mandelson geen andere keuze dan de 25 lidstaten van de Unie voor te stellen China en Vietnam te straffen met importheffingen op schoenen. Hoewel het voorstel officieel nog moet worden gedaan, is al uitgelekt dat de heffingspercentages uiteenlopen van enkele procenten in de eerste maand van toepassing tot bijna 20 procent na zes maanden.

Met dit voorstel hoopt Mandelson alle betrokkenen in het conflict te behagen, terwijl hij toch een duidelijke boodschap afgeeft: dumpen wordt niet getolereerd. Dat geldt vooral China en Vietnam, die voor hun handelsverstorende gedrag worden gestraft, maar niet zodanig dat de betrekkingen met de EU te veel beschadigd raken.

Maar de gekozen sancties weerspiegelen ook de balanceerkunst die de handelscommissaris richting lidstaten moet tonen. Want wederom is de Unie verdeeld. De zuidelijke landen hebben om harde(re) maatregelen tegen de Aziatische landen gevraagd. De noordelijke landen - waaronder Nederland - maken zich vooral zorgen over de gevolgen van 'Europees protectionisme' voor importeurs en consumenten.

Mandelson heeft wat dat betreft geleerd van de crisis vorig jaar rond het Chinese textiel. Toen kreeg hij problemen met zowel Europese kledingimporteurs en de lidstaten nadat hij ineens quota's voor onder meer Chinese beha's en broeken had ingesteld. Miljoenen stuks kleding hoopten zich op in Europese havens voordat Mandelson met de Chinezen tot een vergelijk kwam. Het voorval leverde Mandelson een deuk in het blazoen op, en het is geen wonder dat hij 'aan dit soort dingen' nu 'een gloeiende hekel heeft'.

Ofschoon het voorstel van Mandelson voor de strafheffingen een compromis beoogt te zijn, is het nog allerminst zeker dat de lidstaten ermee zullen instemmen. Evenmin is gezegd dat Peking en Hanoi het over hun kant zullen laten gaan, hoewel het uitblijven van felle reacties uit China en Vietnam tot nu toe voor Mandelson een gunstig teken is. Maar Chinese en Vietnamese bedrijven lijken de strijd met Europa wel degelijk te willen aangaan. De Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal meldde vandaag vanuit Hongkong dat Chinese en Vietnamese schoenfabrikanten de krachten bundelen en gezamenlijk een Amerikaans advocatenkantoor hebben ingehuurd.

Intussen probeert Mandelsons staf de oppositie de wind uit de zeilen te nemen. In een door de Commissie verspreid document wordt betoogd dat zelfs een invoerheffing van 20 procent nauwelijks tot prijsverhoging voor de consument hoeft te leiden. 'De inkoopprijzen voor Chinese en Vietnamese schoenen zijn de afgelopen vijf jaar met 20 procent gedaald, terwijl de verkoopprijzen gelijk zijn gebleven of iets gestegen', aldus de Commissie. 'Dit suggereert dat er binnen de keten nog wel een marge is om een kleine extra invoerheffing te absorberen.'