'Vroolijke muziek voor huis en fabriek'

De Arbeidsvitaminen gaan al zestig jaar mee op de radio. 3FM-diskjockey Gerard Ekdom blijft zoeken naar het verrassingselement in de 'moeder aller verzoekplatenprogramma's'.

Meestal zijn het de diskjockeys die uitgroeien tot radiolegendes. Maar in het geval van AVRO's Arbeidsvitaminen overleefde het programma de presentatoren: deze week viert het zijn zestigjarig jubileum. Daarmee is het volgens de AVRO ''s werelds oudste radioprogramma'.

De formule van de Arbeidsvitaminen - verzoekjes draaien van luisteraars - is wel aangepast om in de horizontale programmering van popzender 3FM te passen. Diskjockey Gerard Ekdom (28) is sinds 2001 presentator, maar kent de geschiedenisboekjes: 'Arbeidsvitaminen is de 'Moeder aller verzoekplatenprogramma's'. In de jaren veertig ging dat nog in de vorm van een radio-orkest dat bekende melodieën op verzoek uitvoerde'.

In de jaren zestig begon het programma de verzoekplaten van bedrijven te draaien en in 1984 volgden typische Arbeidsvitaminen-items als 'De Pluim' en de 'Baas van de Week', die uit de koker komen van de voormalige Arbeidsvitaminen-presentator Kas van Iersel. In 1992 ging Radio 3 'horizontaal': omroepen hebben geen vaste uitzenddag meer, maar leveren de vaste bestanddelen voor de dagelijkse programmering. Arbeidsvitaminen is elke dag van negen tot twalf uur op de radio en dan lijken de verplichte gesprekjes met afdelingshoofden en directeuren te veel van het goede, zegt Ekdom: 'Toen ik begon als presentator wilde ik die truttigheid er per se uit hebben. Het moest stoerder, hipper.' Meer 3FM, dus.

Momenteel draait Arbeidsvitaminen nog maar een handvol verzoekjes. 'De meeste favorietenlijstjes die bedrijven insturen zijn te voorspelbaar. November Rain, Paradise by the Dasboard Light, dat soort werk. Ik vind het weliswaar enorme kutplaten, maar ik weet wel dat andere mensen er van kunnen genieten als ze aan het werk zijn. Da's ook mooi.'

Ekdoms persoonlijke kick zit 'm in het 'inpakken' van nieuwe of onbekende nummers tussen twee geijkte nummers. 'In principe kan hier alles gedraaid worden. ABC met Valentine's Day, Please Mr. Postman van de Marvelettes of de nieuwe single van Prince: als je maar een goede balans hebt tussen bekend en onbekend. Vandaar dat ik ook de Megahit van 3 FM draai. We zijn het station voor de nieuwe muziek, tenslotte. '

Ook al is Arbeidsvitaminen geen echt verzoekplatenprogramma meer, 3FM heeft de verzoekjes nog niet compleet afgezworen. De Serious Request , betaalde verzoekplaatjes voor een goed doel, blijken een voltreffer: afgelopen december draaiden drie 3FM-dj's, onder wie Gerard Ekdom, een week lang platen voor het goede doel terwijl ze in een glazen huis woonden en vastten.

Ekdom is met vijf Vitamine-jaren inmiddels de langst zittende diskjockey van het programma. Zijn voorgangers, onder meer Bas Westerweel, Hans Schiffer en wijlen Wim Richter, haakten allemaal eerder af. 'Ik vind dit geen vervelende plek om te werken. We hebben hier als diskjockeys toch meer vrijheid dan bij de commerciële zenders. Daar heb je helemaal geen invloed op de platenkeuze - ik werk uitstekend samen met onze muziekredactie.'

De uitdaging bij Arbeidsvitaminen zit 'm erin om telkens weer een ander programma te maken. Ekdom: 'Geen dag is hetzelfde. Een nummer als Relight my Fire kan op maandag helemaal verkeerd vallen. Maar op vrijdag is het juist een lekkere plaat voor het weekend. Zulke keuzes, die maak je op basis van je instinct.'

Gerard Ekdom blijft daarnaast zoeken naar een dagelijkse verrassing - een plaat waar je als luisteraar echt energie van krijgt. 'Zo'n nummer dat je vanzelf harder zet en de hele dag met plezier aan terugdenkt. Ik ben ook de enige dj die de muziek in de studio keihard heeft staan. Als er dan een lekker nummer komt gaat de deur op slot en gaat 'ie van jaaah!...' Hij springt op van zijn stoel en speelt een bekwaam stukje luchtgitaar .