De stemming

'Hallo in ben jarig'

In het Dordtse winkelcentrum Crabbehof staat zaterdagochtend een marktkraam van de lokale D66-afdeling. Het is bijzonder druk rond de kraam. Elke bezoeker krijgt een taartje aangeboden. 'Hallo, ik ben jarig, en wie jarig is trakteert. Wilt u een taartje?' De jarige is niemand minder dan D66-fractievoorzitter Lousewies van der Laan. Jan-Piet de Vries, nummer twee op de lijst van D66 in Dordrecht, is de bedenker van de ludieke actie een 'Taartje en een praatje'. De Vries: 'Ik wist dat Lousewies op 18 februari jarig is. Ze is veertig geworden, net als D66.' Dat leek hem wel een aardig voor een publiciteitsactie.

Stadhuis Hilversum ontwerp Willem Marinus Dudok FOTO: Fotodienst Gemeente Utrecht Fotodienst Gemeente Utrecht

En met die publiciteit is het gelukt. Als Van der Laan door de knieën gaat en een klein blond meisje een gebakje aanbiedt, verdringen fotografen zich om dat moment vast te leggen. Als echter van het 'taartje' over wordt gestapt naar het 'praatje' wordt direct de hulp van de lokale politici ingeroepen. Een man accepteert een taartje en begint over de verkeersveiligheid in Dordrecht. 'Jan-Piet!' roept Van der Laan. 'Iemand wil hier praten over een lokaal onderwerp!' Van der Laan loopt dan snel door om het volgende gebakje aan te bieden. (AH)

Leefbaar Ontregelt

'Bijkans schuimbekkend' spreken raadsleden over 'de vermaledijde ambtenaren' die maar regels blijven uitstorten over de arme bevolking van Hilversum. Die ervaren het 'grote gele raadhuis' als 'bolwerk van regelzucht en handhavingsterreur'. Dat schrijft Leefbaar Hilversum-wethouder Maurice Koopman vandaag op de website van zijn partij. Koopman constateert dat vooral de PvdA zich in de campagne 'luidkeels' aan het profileren is als de partij van minder bureaucratie en minder regels. Opmerkelijk, vindt Koopman, omdat juist de PvdA de reputatie heeft te bestaan uit regelneven en apparatjiks.

Koopman opent in zijn column de tegenaanval: niet de PvdA, maar Leefbaar Hilversum is de partij van minder regels, zegt hij. 'De regeltjes waar de PvdA zich zo graag tegen afzet, zijn namelijk niet de regeltjes van de ambtenaren, maar van de politici. Raadsleden keuren de regels goed, die ambtenaren moeten uitvoeren'. En daar heeft Koopman in vier jaar nou niemand over gehoord in de gemeenteraad en de PvdA al helemaal niet.

Dus is het tijd voor actie, meent de wethouder, die de Werkgroep Ontregeling!' heeft ingesteld. En wat de PvdA'ers in Hilversum al lang vermoeden, is nu ook met enige trots tot officieel motto van Koopman uitgeroepen: Leefbaar ontregelt! (EK)

Miljoenen kansen

Goed nieuws voor kandidaat- raadsleden: ze hebben 11,8 miljoen kansen op een stem. Zoveel mensen krijgen dezer dagen in elk geval een oproepkaart in de brievenbus voor de gemeenteraadsverkiezingen van 7 maart aanstaande. Bij de verkiezingen van 6 maart 2002 kwam 58 procent van de toenmalige kiesgerechtigden opdagen. Het CBS meldt verder dat in 419 van de 458 gemeenten een nieuwe gemeenteraad wordt gekozen. De verkiezingen zijn dit jaar op dinsdag 7 maart en niet, zoals gewoonlijk, op woensdag, omdat 8 maart de Biddag voor het Gewas en Arbeid is, een christelijke feestdag, (EK)

Aldus...

'Ik hoorde haar beweren dat ze koos voor de belangen van het kind. Dat klonk net als die Amerikaanse generaal die tijdens de Vietnamoorlog serieus beweerde: 'Om het dorp te redden, hebben we het moeten wegbombarderen.' (Het Rotterdamse raadslid Theo Cornelissen (SP) over het verplichte-abortusplan van wethouder Van den Anker)

'Ik zit in juni ook met mijn oranje pet op de tribune bij het WK. Of Kalou er nou bij is of niet.' (Minister Rita Verdonk (VVD) in tv-programma Woestijnruiters, gisteren)

Truc 1: verdeel en heers

Het CDA traint lokale politici nu al voor het politieke spel dat na de verkiezingen ontbrandt.

De wethouderszetels al verdelen terwijl de kiezer nog niet gesproken heeft. Het lijkt een kwestie van 'de huid verkopen voordat de beer geschoten is' maar niet als je lid van het CDA bent en in Oost-Nederland politiek bedrijft. Dan weet je zeker dat het CDA in veel plaatsen de grootste blijft, en bij college-onderhandelingen het voortouw moet nemen. 'En dan is het makkelijk om te weten hoe zoiets werkt', zegt Ria Broeze uit Wierden.

Broeze is een van de dertien lokale CDA-ers die afgelopen zaterdag in Nijverdal een cursus-college-onderhandelingen, georganiseerd door het Steenkampinstituut, volgden. Ze rekent er vast op dat haar partij ook na 7 maart in Wierden de grootste is, maar heeft als nieuwe lijsttrekker ('de enige CDA-vrouw in Overijssel, zet je dat er even bij') geen ervaring met het politieke spel dat na de verkiezingen gespeeld zal worden. De deelnemers krijgen een hand-out met tips en valkuilen ('Onderhandelingstruc 1: Verdeel en heers') en inzicht in verschillende onderhandelingsstijlen. Aan de hand van de verkiezingsuitslag in de fictieve gemeente Stadsdam moeten ze via een rollenspel een college vormen. Na een algemene verkennende bespreking wordt er in de wandelgangen en een achterafkamertje verder onderhandeld door de verschillende fracties. 'Het valt me op hoe makkelijk de CDA'ers in de huid van anderen kunnen kruipen', zegt fractievoorzitter Johan Hegeman uit Nijverdal met een grote glimlach.

Het CDA is in veel gemeenten in Overijssel vaak de grootste partij, weet trainer Hans Démoed maar dat betekent niet dat je verzekerd bent van een plek in het college. 'Mensen denken vaak vanuit getallen, maar er spelen meer dingen mee. Als een bepaalde groep je wil uitsluiten, ben je kansloos.' Zelfverzekerdheid moet absoluut niet omslaan in arrogantie, adviseert Démoed, Statenlid in Zuid-Holland. Hij adviseert de CDA'ers om zo lang mogelijk met elke partij te blijven praten. De werkelijkheid is anders, erkent Démoed. Zelfs al ruim voor de verkiezingen worden er coalities gesmeed. 'Het is misschien niet fair richting de kiezer, maar het gebeurt'. Stadsdam krijgt uiteindelijk een college met PvdA en CDA. (MS)

Tips en reacties? Mail naar stemming@nrc.nl