Bosnisch verkrachtingsdrama wint Gouden Beer

Met Zilveren Beren voor drie van de vier Duitse films in competitie en een Zilveren Beer voor Beste Regie voor Michael Winterbottom en Mat Whitecross voor het spraakmakende The Road to Guantanamo, is zaterdag het Filmfestival Berlijn afgesloten.

Still uit de Bosnische lowbudget-film ' Grbavica', winnaar van de Gouden Beer.

De Duitse film is de grote winnaar van de afgelopen 56ste Internationale Filmfestspiele Berlin. Met drie officiële prijzen voor drie van de vier Duitse competitiefilms heeft de jury haar waardering uitgesproken voor de Duitse filmproductie. Festivaldirecteur Dieter Kosslick heeft er bij zijn aantreden vijf jaar geleden geen geheim van gemaakt de Duitse film terug te willen brengen op de Berlinale. Daar lijkt hij de afgelopen jaren goed in geslaagd. Met de twee Zilveren Beren voor beste acteerprestatie en een Zilveren Beer voor bijzondere artistieke prestatie staat de Duitse film in het centrum van de aandacht. In voorgaande jaren waren er bijvoorbeeld prijzen voor de Duitse films Gegen die Wand (2004) en Sophie Scholl - Die letzten Tage (2005).

Moritz Bleibtreu kreeg de acteerbeer voor zijn rol in Elementarteilchen van Oskar Roehler, de uitgefloten verfilming van Michael Houellebecq Elementaire deeltjes. Sandra Hüller werd bekroond voor de manier waarop zij in Requiem van Hans-Chrsitian Schmid, die zelf lange tijd als festivalfavoriet gold, een geesteszieke jonge vrouw neerzet die zich vrijwillig aan een duiveluitdrijving onderwerpt. Die film kreeg ook de FIPRESCI-prijs van de internationale filmkritiek.

Acteur Jürgen Vogel werd beloond voor zijn bijdragen aan de film Die freie Wille. Daarin speelt hij de hoofdrol van een zedendelinquent die, nadat hij op vrije voeten is gesteld, worstelt om niet in oude fouten te vervallen. De film onder regie van Matthias Glassner werd door Vogel medegeschreven en -geproduceerd. De acteur had al eerder op een persconferentie verteld dat hem dat niet in de koude kleren was gaan zitten.

De hoofdprijs van het festival werd uitgereikt aan de Bosnische lowbudget film Grbavica van Jasmila Zbanic. De speelfilm vertelt het verhaal van een alleenstaande moeder met haar 12-jarige dochter in de wijk Grbavica in Sarajevo. Het meisje is geboren uit een verkrachting door een Servische soldaat, maar denkt dat haar vader een Bosnische oorlogsheld is.

Zbanic kreeg haar Gouden Beer voor de zorgvuldige manier waarop zij de gevolgen voor vrouwen van systematische verkrachtingen tijdens de burgeroorlog in het voormalig Joegoslavië afschilderde. Zbanic was vooral gelukkig met haar prijs omdat 'nu meer mensen te weten kunnen komen dat voor deze vrouwen de oorlog, ook na dertien jaar nog steeds dagelijkse praktijk is.'

Grbavica wordt niet als een van de meest opvallende films van de Berlinale beschouwd. Evenmin als de landerige Deense film En soap, die de ongewone liefde tussen een transseksueel en een pas gescheiden vrouw laat zien. Of zelfs Jafar Panahi's enthousiast ontvangen, geestige voetbalfilm Offside over meisjes in Teheran die zich als jongen verkleden om het stadion in te kunnen glippen. Beide films kregen ex aequo de Grote Juryprijs, wat doorgaans wijst op een verdeelde jury.

De meest spraakmakende film van het afgelopen Filmfestival Berlijn was zonder meer The Road to Guantanamo; een aanklacht tegen de Amerikaanse militaire strafkampen in Cuba. De film kreeg een Zilveren Beer voor zijn beide regisseurs Michael Winterbottom en Mat Whitecross. The Road to Guantanamo beleefde zijn wereldpremière in dezelfde week als waarin Kofi Annan verklaarde dat de gevangenis in Guantanamo Bay op termijn gesloten moet worden. 'Als onze film daar ook maar een beetje aan kan bijdragen, dan zou dat fantastisch zijn', verklaarde Winterbottom in Berlijn.

Duidelijk is in elk geval dat de jury, die onder voorzitterschap stond van actrice Charlotte Rampling en waarin verder onder meer de Nederlandse feministische filmmaker Marleen Gorris zitting had, heeft gekozen voor een feministische invalshoek, degelijk werk van grote namen (Robert Altman, Claude Chabrol) links heeft lagen liggen en op zoek is gegaan naar avontuurlijke Europese cinema.