Schrijver en acteur in paranoïde geloofsdebat

Voorstelling: Zoeken naar Mohammed door Maqam Lamaqul/ Frascati. Concept: Sabri Saad El Hamus. Tekst: Jeroen van den Berg. Regie: Ira Judkovskaja. Gezien: 8/2 Frascati, Amsterdam. Aldaar t/m 11/2. Tournee t/m 8/5. Inl. (020) 626 6866 of www.indenes.nl

Sabri Saad El Hamus in 'Zoeken naar Mohammed'

Over Mohammed en geloofsbelijdenis gaat het eigenlijk niet, in Zoeken naar Mohammed. De 'schrijver' krijgt het niet voor elkaar er iets zinnigs over op te schrijven. Bovendien, je weet maar nooit wie er boos om zou kunnen worden.

Theatermaker en acteur Sabri Saad El Hamus is van plan maar liefst vijf voorstellingen aan Mohammed en het geloof te wijden, met als leidraad de vijf zuilen van de islam. Hij komt dus in opstand tegen 'de schrijver' die de eerste stap saboteert. Saad El Hamus piekert over manieren om Mohammed in het verhaal te krijgen - en hij wordt binnen de kortste keren op de hielen gezeten door de AIVD. Steeds opnieuw keert de paranoïde geloofsdiscussie tussen de schrijver (gespeeld door Jaap ten Holt) en Saad El Hamus terug, die gaandeweg ook gaat over toneelspelen en de publiek opinie.

Terwijl het tweetal ruziet, ontrolt zich een verhaallijn met serveerster Fanny (Manoushka Kraal), die droomt van een Arabier in een woestijntent. Ze vat dat op als voorteken, maakt het uit met haar vriend en dringt het huis van Saad El Hamus binnen. Of Saad El Hamus ook wel eens in een tent heeft gewoond, wil ze weten. Hoewel het de meest fictieve lijn is, blijkt hij het sterkst, door de groeiende affectie die Kraal en Saad El Hamus subtiel in hun spel weten te leggen. Dat geeft de toeschouwer hoop.

Van de discussie tussen auteur en theatermaker valt geen oplossing te verwachten. De tierende schrijver vergelijkt Mohammed qua charisma met Pim Fortuyn en werpt de islam in de hoek als onderdrukkende religie. Saad el Hamus zegt 'Dit hier is mijn wereld', en maakt een weids gebaar in de lucht. Dan pelt hij een ei en houdt het voor de neus van de schrijver. 'En dat is die van jou.' Het ei verdwijnt in zijn mond en hij kauwt er stevig op. 'En nu zit jij in mijn wereld.'

Het klinkt onnavolgbaarder dan het is; de strakke regie van Ira Judkovskaja zorgt ervoor dat het geen rommeltje wordt. Door alle verschillende invalshoeken blijft het stuk dynamisch, en de acteurs krijgen de ruimte om vooroordelen over de islam en de 'Arabieren' aan de kaak te stellen. Het spel wint het niet altijd van het concept. Soms is het te houterig, zijn de spelers te weinig op elkaar ingespeeld. Wel roept Zoeken naar Mohammed boeiende vragen op. Wat is onderling begrip en hoe kom je eraan als het er niet is? Omdat er geen antwoord gevonden wordt, blijft Zoeken naar Mohammed een zoektocht. Maar wie weet wat Saad el Hamus in de komende vier delen tegenkomt.