Huwelijksritueel

'De mens voelt zich ver verheven boven de dieren. Tenminste hier in de westerse cultuur. In andere culturen, bijvoorbeeld de Japanse, is de kloof tussen mens en dier veel minder groot.' Aldus prof. Raymond Corbey, hoogleraar Theoretische Grondslagen van de Archeologie (NRC Handelsblad, 10 februari). Ik heb mij oprecht over deze uitspraak verbaasd.

In al mijn jaren in Japan heb ik hiervan nooit ook maar iets kunnen merken. Ja, Japanse schoothondjes zijn wat vaker uitgedost in roze gewatteerde pakjes dan in Nederland en Japanse ouders houden er nóg meer van om hun kinderen mutsjes met Mickey Mouse-oortjes op te zetten dan Nederlandse ouders, maar ik neem aan dat dit niet is wat professor Corbey bedoelt. Van meer aandacht voor het welzijn van dieren heb ik in Japan evenmin iets kunnen merken; een bezoek aan een Japanse dierentuin is bijvoorbeeld een deprimerende ervaring.

Wat wel regelmatig voorkomt is dat Japanners zich westerse ideaalbeelden over hun eigen cultuur hebben toegeëigend, en bijvoorbeeld met een stalen gezicht kunnen beweren dat de Japanner in harmonie met de natuur leeft terwijl de westerse mens de natuur wil overheersen. En dat staande naast een volkomen in beton gevatte rivier of een bonsai boompje. Ik vermoed bijna dat professor Corbey ooit tegen een dergelijk iemand is aangelopen.