Strijd om Franse kiezer op Berlijns podium

De Franse minister van Binnenlandse Zaken Nicholas Sarkozy voerde gisteren in Duitsland campagne voor een Europese minigrondwet - en tegen premier Villepin.

Na Dominique de Villepin komt Nicolas Sarkozy. De laatste moge dan minister van Binnenlandse Zaken zijn in de Franse regering, in Berlijn demonstreerde hij gisteren dat hij het buitenland niet alleen wil overlaten aan de premier, die andere gedoodverfde rechtse presidentskandidaat voor 2007. En zeker niet Europa, dat oplossingen zoekt voor de impasse die is ontstaan sinds de Europese Grondwet vorig jaar in de Franse en Nederlandse referenda werd afgewezen.

Vorige maand verdedigde Villepin, na een diner met bondskanselier Merkel, in een lezing op de Humboldt-universiteit een pragmatisch 'Europa van projecten'. Concrete samenwerking om bijvoorbeeld een Europese politie te ontwikkelen, helpt volgens de Franse premier de Europese integratie voorlopig verder op weg dan grand design.

Sarkozy wil meer doen. Dat legde hij gistermiddag uit in zijn lezing in Berlijn, nadat hij op zijn beurt was ontvangen door bondskanselier Merkel. Sarkozy sprak - in afwezigheid van Merkel - bij de Konrad-Audenauer-stichting, het wetenschappelijk instituut van het CDU.

Net als Villepin zegt Sarkozy dat Europa 'concrete projecten' nodig heeft, en een 'nieuw elan' om weer 'populair' en 'begrijpelijk' te worden. Ook voor hem is het onbespreekbaar de hele grondwet alsnog te redden, maar institutionele hervormingen kunnen volgens Sarkozy niet wachten.

Als tussenweg stelt hij een 'minigrondwet' voor van 'tien tot vijftien artikelen' met de hervormingen uit het huidige voorstel die ondanks het nee in Frankrijk en Nederland volgens Sarkozy nergens op veel bezwaar stuiten. Daarbij horen de verandering van de stemprocedures, het benoemen van een vaste voorzitter van de Raad van Ministers en van een gemeenschappelijke Europese minister van Buitenlandse Zaken.

Een 'evaluatie-commissie' zou nog dit jaar de artikelen van deze minigrondwet moeten voorbereiden. Na de volgende Europese verkiezingen in 2009 zou een nieuwe Europese Conventie zich moeten buigen over onderwerpen als de grenzen van Europa, de politieke integratie en financiële hervormingen. Volgens Sarkozy is dit meerstappenplan 'de enige uitweg' uit de Europese impasse.

In UMP-discussies had Sarkozy deze ideeën al eens geformuleerd. Zijn rol als voorzitter van de partij waarvan ook president Chirac en Villepin lid zijn, geeft hem de mogelijkheid afwijkende standpunten in te nemen buiten zijn terrein als minister. Zo bepleit hij ook al enige tijd de instelling van een regelmatig vergaderende G6 van Europese lidstaten als motor van de Europese integratie.

Dat hij zijn ideeën nu in Duitsland is komen uitleggen, wordt in Frankrijk uitgelegd als onderdeel van de 'pre-presidentiële' campagne. Villepin en Sarkozy gelden als de voornaamste kandidaten om in januari volgend jaar te worden aangewezen als de presidentskandidaat namens de UMP. Dit jaar nemen zij - zonder nog al te nadrukkelijk strijd met elkaar te mogen voeren - strategische posities in. En dat vergt dat zij ruimte nemen in het buitenland. Vorige maand liet Villepin zich in Salzburg kritisch uit over de toetreding van Turkije tot Europa. Niet het standpunt van president Chirac, maar wel een nuttige stellingname voor het debat in de UMP, die net als Sarkozy tegen Turkse toetreding is. En Sarkozy moet zich meer laten gelden in het buitenland, waar Villepin, ex-minister van Buitenlandse Zaken, een grotere staat van dienst heeft. De komende weken gaat de minister van Binnenlandse Zaken naar Madrid, Lissabon en Rome om over Europa te praten.