'Oppositie Haïti moet dialoog zoeken'

René Préval profiteerde maximaal van de politieke verdeeldheid in Haïti. De toekomstige president houdt de kaarten voorlopig nog tegen de borst.

Haïti werd gisteren wakker met het radiobericht dat de man die zich profileert als de kampioen van de armen - oud-president René Préval - na negen chaotische dagen alsnog was uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen. Voor duizenden Haïtianen begon het carnaval daarmee een week voor tijd.

Préval heeft gewonnen omdat hij maximaal profiteerde van de politieke verdeeldheid, zegt Jean-Claude Cerin, die vanuit de protestantse kerk actief was in het verzet tegen de politieke leermeester van Préval, Jean-Bertrand Aristide. Aan de verkiezingen deden 35 presidentskandidaten mee en om de 129 zetels in het parlement vochten maar liefst 45 verschillende politieke partijen.

'Préval had een uitgekiende tactiek. Sinds hij vijf jaar geleden opstapte als president heeft hij zijn mond gehouden', zegt Cerin. 'Bovendien was het goede politieke marketing van Préval om zich terug te trekken op het platteland en een imago van harde werker uit te stralen. Maar mijn keus is hij niet. In het verleden bleek dat Préval een slap karakter heeft. Hij danste naar het pijpen van Aristide.'

De oppositie reageert verdeeld op de overwinning van Préval. Cerin zegt ondanks alle bezwaren 'bereid te zijn om met de nieuwe president samen te werken en hem te helpen met het opbouwen van een rechtsstaat'. Maar volgens Leslie Manigat, die tweede werd, heeft de Kiesraad het geweld beloond. Eindelijk zou Haïti onder royaal toezicht van de internationale gemeenschap democratische verkiezingen krijgen en nu blijkt volgens hem dat de groepering alsnog wint die de grootste joelende meute weet te mobiliseren.

De democratische spelregels zijn geschonden, klaagt ook de rijke, blanke zakenman Charlito Baker die derde werd. 'Grote maatschappelijke misère en strikte toepassing van de regels van de rechtsstaat gaan kennelijk niet samen', zegt de Belgische pater Jan Hanssens die de mensenrechtengroep Justice et Paix leidt op Haïti.

Baker en Manigat overwegen in beroep te gaan tegen de beslissing om Préval na één ronde al tot winnaar te verklaren.

De nu gekozen oplossing voor de politieke impasse, kwam tot stand na forse druk van buitenlandse diplomaten. Een van de betrokkenen bij die gesprekken zegt dat het er nu op aan komt dat de Haïtiaanse politici bereid zijn een dialoog aan te gaan.

Het armste land van Latijns Amerika zal nog geruime tijd buitenlandse hulp nodig hebben. Op initiatief van de Wereldbank wordt volgende week in Washington bekeken hoe de internationale gemeenschap Haïti verder financieel kan helpen. 'Veel landen zijn bereid extra hulp te geven', zegt een invloedrijke diplomaat. 'Maar de voorwaarde is dan wel dat Haïtiaanse politici gezamenlijk de schouders eronder zetten.'

Een politicus die daar graag aan wil meewerken is de 66-jarige miljardair Dumarsais Siméus. De voormalige Haïtiaanse boerenzoon die in Texas fortuin heeft gemaakt met een voedselbedrijf had eigenlijk zelf president van zijn geboorteland willen worden. Maar de Kiesraad verhinderde deelname omdat Siméus ook een Amerikaans paspoort heeft.

Nu wordt hij genoemd als mogelijke premier onder Préval. Volgens de woordvoerster van Siméus is haar baas bereid met Préval samen te werken. 'Hij zal zijn zakelijke vaardigheden en netwerken gebruiken om Haïti vooruit te helpen.' De regering van de VS, die twee jaar geleden Aristide onder druk zette het land te ontvluchten, heeft Préval gisteren gefeliciteerd en steun toegezegd.