Miljarden in Nederland witgewassen

Nederland is voor buitenlandse criminelen een aantrekkelijk land om geld wit te wassen. Jaarlijks gaat het naar schatting om 18,5 miljard euro aan misdaadgeld.

Het grootste deel is afkomstig van buitenlandse criminele activiteiten. Dit blijkt uit een studie, The amounts and effects of money laundering, die de Utrecht School of Economics heeft verricht in opdracht van het ministerie van Financiën. Het onderzoek becijfert dat van de witgewassen criminele geldstromen 14,7 miljard uit het buitenland afkomstig is, met name uit de Verenigde Staten, en dat 3,8 miljard betrekking heeft op in Nederland gepleegde criminaliteit.

Volgens Financiën zijn de onderzoekers erin geslaagd 'een heldere schets te geven van de indicatieve omvang, aard en problemen van criminele geldcirculatie in Nederland'. De komende maanden zullen maatregelen worden genomen om het witwascircuit actiever te bestrijden. Zo moet de uitwisseling van informatie tussen verschillende instanties - Belastingdienst, financiële toezichthouders en opsporingsdiensten - verbeteren. Het Bureau MOT, het Meldpunt Ongebruikelijke Transacties dat gevestigd is in Zoetermeer, wordt een onderdeel van de landelijke politiedienst.

De hoeveelheid geld die met criminaliteit in Nederland is gemoeid, wordt geschat op ten minste 8,6 miljard euro. Hiervan wordt 3,8 miljard in Nederland witgewassen, de resterende 4,8 miljard stroomt naar het buitenland. Het overgrote deel van het misdaadgeld (70 procent) houdt verband met uiteenlopende vormen van fraude. Omstreeks 20 procent is afkomstig uit drugscriminaliteit en 10 procent uit overige criminele activiteiten.

De bedragen zijn met onzekerheid omgeven, beklemtoont Brigitte Unger, hoogleraar economie van de publieke sector aan de Universiteit van Utrecht, die verantwoordelijk is voor het onderzoek. Ze zegt dat de omvang van de witwaspraktijk haar is meegevallen. Op basis van internationaal onderzoek was een veel hoger bedrag voor Nederland te verwachten.

Het totaal van 18,5 miljard euro komt neer op 3,7 procent van het bruto binnenlandse product (bbp). Het Internationaal Monetair Fonds hanteert voor de omvang van het witwascircuit een marge tussen 2 en 4 procent van het bbp.

Nederland staat volgens het Utrechtse onderzoek internationaal op de zevende plaats wat betreft aantrekkelijkheid voor witwassen. Stimulantia hiervoor zijn een stabiel politiek stelsel, een hoogontwikkelde financiële sector en een hoogwaardige logistieke infrastructuur.