Ipod: goudmijn of paard van Troje

Is de Ipod een paard van Troje in Apple's streven naar overheersing van de markt voor digitale muziek? Het lijkt misschien een vreemde vraag. Muziek nam vorig jaar slechts 6 procent van Apple's omzet voor haar rekening. De muziekdienst van het computerconcern, Itunes, is nauwelijks winstgevend. Maar de winsten uit de verkoop van digitale muziek kunnen die uit de verkoop van hardware uiteindelijk in de schaduw stellen.

Op dit moment moet Apple zijn Ipod-verkopen zien te maximaliseren. Veel mensen hebben er nog geen. Hoewel het afgelopen kwartaal 14 miljoen Ipods zijn verkocht, staat het totaal tot nu toe slechts op 40 miljoen exemplaren. En de apparaten leveren een operationele marge van ruim 10 procent op. Intussen kan de verkoop van muziek voor het goedkope tarief van 1 dollar per song de vraag naar Ipods opstuwen. Maar Apple's huidige strategie heeft nog maar een paar jaar te gaan. Mobiele telefoons zijn tegenwoordig steeds vaker uitgerust met muziekspelers, waardoor de positie van losse muziekspelers als de Ipod wordt ondermijnd. Erger nog: de prijzen van digitale muziekspelers, inclusief die van de Ipod, dalen.

Dit is het punt waarop het argument van het paard van Troje een rol gaat spelen. Apple heeft in minder dan drie jaar bijna 1 miljard songs via Itunes verkocht en controleert 80 procent van de snelgroeiende markt. Die songs kunnen alleen worden afgespeeld op Ipods of op computers met Itunes-software. Tenzij de klanten al hun gekochte muziek willen verliezen, zitten ze dus vast aan Apple. En naarmate het aantal verkochte songs groeit, krijgt de standaard van Apple steeds meer voet aan de grond.

Apple zal in de verleiding komen zijn voordeel te doen met het verhogen van de muziekprijs. Vorig jaar verkocht het concern aan iedere Ipod-bezitter voor zo'n 50 dollar aan muziek. Stel nu eens dat het aantal Ipods de komende drie jaar zal vervijfvoudigen tot 200 miljoen exemplaren. En stel dat Apple de muziekprijs verhoogt tot 2 dollar per song. Tegen een marge van 5 procent - ongeveer het niveau van de huidige marge - betekent dit een operationele winst van 1 miljard dollar voor Apple.

Geen van deze aannames lijkt buitenissig. Apple kan de Ipod-productie uitbesteden aan goedkope Aziatische producenten om het aantal gebruikers van zijn Itunes-muziekdienst te maximaliseren. De muziekuitgevers hebben gepoogd Apple ertoe te bewegen de prijzen per song te verhogen. En een marge van 5 procent veronderstelt dat bijna de hele prijsverhoging ten goede komt van de muziekuitgevers. Bovendien probeert Apple nu hetzelfde kunstje uit te halen met video.

Apple's aandelen worden verhandeld op een niveau van 32 maal de verwachte winst over 2006. Maar het vooruitzicht dat Apple wel eens meer dan 1 miljard dollar zou kunnen gaan verdienen aan de verkoop van digitale muziek kan verklaren waarom zelfs de slimste pessimisten zo terughoudend zijn geweest in het speculeren op een koersdaling van Apple.

Robert Cyran

Voor meer commentaar uit Londen: www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld