Hoog spel zakenbank in havenaffaire

De wethouder chanteren en omstreden bankgaranties bewust geheimhouden. Barclays lijkt een dubieuze rol te hebben gespeeld in het Rotterdamse havenschandaal.

Het Rotterdamse havenschandaal nam gisteren voor de Amsterdamse rechtbank een onthullende wending. En dat terwijl de hoofdrolspeler in de affaire, voormalig directeur van het havenbedrijf W. Scholten, zich nog steeds hult in hardnekkig stilzwijgen. Zelfs de voorzitter van de rechtbank, mr. Tonkens, sprak er haar verwondering over uit dat hij door niemand nog als getuige is gedaagd.

De Britse Barclays Bank kreeg gisteren in de rechtszaal een andere rol in de affaire. De bank is het zwaarst gedupeerd door het schandaal, waarbij Scholten voor 180 miljoen aan bankgaranties heeft verstrekt aan de bedrijven van zakenman Joep van den Nieuwenhuyzen, waarvan 107 miljoen euro niet is afgelost. Barclays heeft voor in totaal 71 miljoen euro leningen verstrekt aan het concern van Van den Nieuwenhuyzen. Daarvan is slechts 3 miljoen euro afgelost.

Maar uit e-mailverkeer waar het Havenbedrijf de hand op had weten te leggen, bleek dat Barclays van begin af aan heeft geweten dat Scholten niet bevoegd was op persoonlijke titel de garanties te verstrekken. Sterker: op verzoek van Scholten zorgde Barclays ervoor dat de leningen geheim bleven.

De advocaat van de gemeente, J. van den Brande, bouwde een sterk betoog op. Hij gaf tegenstander Barclays de genadeslag toen hij met de e-mails onthulde dat Barclays achter de rug van de gemeente Rotterdam om heeft geprobeerd de hoofdfinancier te worden bij de aanleg van de Tweede Maasvlakte. Barclays hield in Londen zelfs al een presentatie voor het project.

'Dat was de werkelijke hoofdprijs voor Barclays' , betoogde Van den Brande. 'De financiële lead krijgen in een project van 2,3 miljard euro. Daarbij vergeleken was het verlies van die 70 miljoen aan Van den Nieuwenhuyzen peanuts. Dat namen ze graag op de koop toe.'

Om de zaak nog erger te maken meldde een medewerker van Barclays Bank zich, vier dagen nadat het schandaal rond Willem Scholten was losgebarsten, met het plan bij de Rotterdamse havenwethouder Wim van Sluis. Hij vertelde onomwonden dat Barclays bereid was om de garantiekwesties in de doofpot te stoppen als Van Sluis als belangrijkste politieke vertegenwoordiger in de kwestie in Rotterdam bereid zou zijn Barclays te betrekken bij de financiering van de Tweede Maasvlakte. Het draaide zelfs uit op pure chantage van de bank toen de betrokken Barclays-directeur dreigde dat hij anders de politieke carrière van Van Sluis definitief zou breken. Die carrière lag na de affaire-Scholten toch al op het hakblok. Tijdens dit gesprek stelde de Barclays-man dat ook Van Sluis op de hoogte moest zijn geweest van de in het geheim door Scholten verstrekte bankgaranties.

De financieel doorgewinterde Van Sluis, van huis uit accountant, zei dat de Barclays-man daarvoor dan maar met bewijzen moest komen en wees de man de deur.

Voor de rechtbank in Londen, waar Barclays vorig jaar al 19 miljoen euro probeerde terug te krijgen van het Havenbedrijf maar van de rechter nul op het rekest kreeg, heeft Van Sluis de beschuldigingen al ingebracht. Hoewel Barclays de aantijgingen daar ontkende.

Ook gisteren gaf de raadsman van Barclays, E.J.Daalder, aan dat het geen pas geeft Barclays af te schilderen als 'een half criminele organisatie.' Zijn betoog kwam er op neer dat iedereen wist dat Scholten 'de paus van de haven was en dé man waar zaken mee moesten worden gedaan'.

Zijn collega Van de Brande hoonde dat betoog weg. 'Als particulier word je voor een lening van 10.000 euro het hemd van het lijf gevraagd en voor miljoenen neemt Barclays niet eens de moeite te informeren of de directeur wel tekenbevoegdheid heeft?'

De gemeente vraagt de rechtbank, die ernaar streeft op 29 maart uitspraak te doen, de vorderingen van Barclays af te wijzen.