Grote boekenanimator

In “De korte golf' beschrijft Guus Middag radiomomenten die hem raken. Vandaag over Martin Ros, die boeken recenseert op de zaterdagmorgen.

We hebben hem lang moeten missen, maar afgelopen zaterdag was hij er weer, met een nieuwe heup: Martin Ros. Acht weken lang was zijn boekenrubriek in de Nieuwsshow (Radio 1, tussen 10.15 en 10.45 uur) waargenomen door Arie Storm. Hij had ons keurig op de hoogte gehouden van de nieuwe boeken. Maar het gaat ons op de zaterdagmorgen niet om nieuwe boeken. Het gaat ons om Martin Ros, met of zonder nieuwe heup. Ros is, hoe moet je het noemen, de grote boekenanimator.

Dat begint al even na tienen als hij bij de presentatoren Mieke van der Weij en Peter de Bie zijn rubriek mag aankondigen. Dan loopt hij al over van enthousiasme en uitroeptekens en dan kost het Mieke en Peter al de grootste moeite om hem weer koest te krijgen. Een kwartier later mag hij echt los en dan is hij ook niet meer te houden.

Elke week weet hij haast niet waar te beginnen, want elke week is de stapel interesssante boeken weer te hoog. En aan elk boek hangt wel weer een oud boek dat hij er ook nog even op heeft nageslagen en dat hij toch ook beslist moet aanraden. Hij heeft zijn voorkeuren (wielrennen, de Eerste Wereldoorlog en de bevindelijkheid) maar hij spreekt net zo geestdriftig over schaatsboeken, huwelijksbureauboeken, biografieën en romans. Ze kunnen hem niet dik genoeg zijn, en ze moeten het liefst verschijnen in reeksen.

Hij spreekt er gehaast over, met een hezige stem, op het hijgerige af. Als hij eenmaal op stoom is, moeten Mieke en Peter er ook aan geloven. Ontsnappen is niet meer mogelijk. “Wist je dat? Wist je dat, Mieke?“ Mieke kan hem niet altijd zo snel volgen. “Alles staat erin, Mieke!“ Zijn stem gaat omhoog. “Alles staat erin!“ En ook Peter moet goed blijven opletten. “Dat is een boek over de Spaanse burgerloorlog, weet je het nog, Peter?“ Als Peter op zulk soort vragen wel eens brutaal “nee' durft te zeggen, schakelt Ros naar nog een versnelling hoger en een nog hogere toon: “Ja maar dat lees je hier! In dit boek!“

Soms moeten Peter en Mieke lossen, en dan rijdt Ros maar in zijn eentje naar de top van zijn boekenberg. “Jakob Wassermann. Ja-kob Wasser-mann! Kent iemand hem nog? Was vóór de oorlog een van de beroemdste schrijvers! Wassermann! Jahaa, Peter! Wassermann!“

Daarna kan Ros gewoon beginnen te vertellen over een ander boek, dat hem zeer heeft aangegrepen. Even lijkt hij erin te blijven. Het wordt stil in de studio. Maar dan valt zijn oog op een boek waarom hij moet gniffelen. Zijn lach wordt hoog en slaat op hol en al gauw is de studio te klein voor zijn uitbundige vrolijkheid en begint hij snikkend van de lach zowat op tafel te slaan.

Meteen daarna kan zijn stem weer dalen en dan vertelt hij ons fluisterend en hijgend, op samenzweerderige toon, over weer een ander boek. “Is het niet verbijsterend, Mieke?“

Wisselende stemmingen, pathos, een snik en een traan, ingetogen tussenspel, uitzinnige uithalen - het lijkt wel een concert, van een kwartier, met louter hoogtepunten uit de hoogromantiek, gespeeld door een klavierleeuw. Zo zit Ros elke week achter zijn stapel, en zo bespeelt hij zijn boeken - als een boekenleeuw.

www.nieuwsshow.nl