Europese Unie: Montenegrijnen 'niets opgelegd'

De EU heeft gisteren bij monde van haar bemiddelaar in Montenegro, Miroslav Lajcak, tegengesproken dat ze de Montenegrijnse regering voorschrijft hoe zij het referendum over de onafhankelijkheid moet inrichten. Het EU-voorstel 'is geen kwestie van slikken of stikken' er wordt Montenegro 'niet opgelegd', aldus Lajcak. 'Het is het EU-standpunt over de rechtmatigheid van het referendum.'

De EU wil de Montenegrijnse onafhankelijkheid pas erkennen als bij het referendum 55 procent van de opgekomen kiezers zich voor onafhankelijkheid uitspreekt en als minimaal 50 procent van het ingeschreven electoraat gaat stemmen. De regering van Montenegro wil daar niets van weten. Zij wil dat de helft plus één van de stemmen de doorslag geeft en dat het referendum pas ongeldig is als minder dan 41 procent van het electoraat naar de stembus gaat.

Een lid van de zogenoemde Venetië-commissie heeft gisteren de EU-voorstellen 'onaanvaardbaar' genoemd. De Venetië-commissie is een adviesorgaan voor constitutionele vraagstukken van de Raad van Europa, die door de EU eerder is gevraagd zich over de modaliteiten van het referendum in Montenegro uit te spreken. Commissielid Srdjan Darmanovic zei gisteren dat de internationale gemeenschap de onafhankelijkheid van Montenegro zal erkennen als die tot stand komt na een referendum waaraan minimaal 41 procent van het electoraat heeft deelgenomen.

Darmanovic veroordeelde de eis van de EU dat minimaal vijftig procent van het Montenegrijnse lectoraat naar de stembus moet komen en dat 55 procent voor onafhankelijkheid moet stemmen. 'De hoogste eis in Europa is in Denemarken gesteld: een opkomst van minimaal 40 procent van het electoraat. 55 procent is een kunstmatige meerderheid, die niet bestaat en die nergens ter wereld ooit is geëist', aldus Darmanovic. Hij zei ook dat de EU Montenegro niets kan opleggen 'omdat Montenegro geen lid van de EU is en dat waarschijnlijk ook niet snel wordt'.

In Servië, dat nu nog met Montenegro een unie vormt, zijn zowel de Montenegrijnse als de EU-voorstellen verworpen. Een Servische minister zei gisteren dat 'het nog nooit is voorgekomen dat een staat ophoudt te bestaan als minder dan de helft van het ingeschreven electoraat zich daarvoor uitspreekt'. De leider van de ultra-nationalistische Servische Radicale Partij dreigde gisteren dat de Serviërs in Montenegro hun eigen autonome gebieden zullen vormen als het land 'zich met dit illegale referendum afscheidt' van Servië.