Een vers Frans golfje

“Het imago van de Franse letteren wordt dezer dagen nogal gedomineerd door één morsige, dwarse man met een grimmig en door en door pessimistisch oeuvre', schrijft de redactie van Deus ex machina in de inleiding van het jongste nummer. Dat is onder de noemer Nouvelles vagues - vers Frans proza goeddeels gewijd aan het land van Houellebecq.

Dat betekent niet dat pessimisme uit den boze is bij de negen niet eerder vertaalde Franse schrijvers in het blad. Zo valt er weinig vrolijks te ontdekken aan het fragment uit de roman Madame Le blanc van Chloé Delaume (1973) of het moet de troost van het cynisme zijn: “Terwijl het medische apparaat druk in de weer was met haar baarmoeder, wenste ze zichzelf zo innig dood dat haar leven aan haar voorbijtrok tussen twee schuttingwoorden.' Waarna De laume zich in een scherpe stijl de voor- en nageschiedenis van deze bevalling uit de doeken doet.

In het inleidende essay noemen Dirk Leyman en Kris Lauwerys naast cynisme “ontluistering, een vernieuwing van de “autofiction“, invraagstelling van communicatie' en, als “meest uitgesproken constante', individualisme. Dat spreekt ook nadrukkelijk uit het wel erg vlotte multiculturele zwembadverhaal “Een middag in Aquaboulevard' van Vincent Ravalec (1962) en het door Paul Auster geprezen, maar niet volledig overtuigende “Dood spoor' van Céline Curiol .

Het vreemdste fragment is “Trauma' van Hélène Duffau (1965). Vooral therapeutisch aandoende korte zinnen over seksueel misbruik (“Ik wil niet geven. Mij is te veel afgenomen') gebruikt worden in een verhaal waarvan de inzet (vrouw vindt uit zelfverdediging een wraakzuchtige omgang met de wereld) wél helemaal literair is.

Bij Duffau lijk je inderdaad een nieuwe golf te ontdekken, maar een verhaal als “De toverbloem' van Marie-Hélène Lafon (1962), over een echtpaar dat naar het laagland rijdt om een bloem (“ik zeg je al veertig jaar dat het geen toverbloem is, het is een kunstbloem') op het ouderlijk graf te leggen. Het is een verhaaltje over tweezaamheid dat op geen enkele manier vernieuwend is. Maar zo prachtig dat je het altijd wilt blijven koesteren.

Deus ex Machina. Driemaandelijks, euro 7,50. www.detijdschriften.be