Een boeiende dierentuin

Van de tien Hollywood-films heeft er maar één succes. Philip Day maakte een documentaire over de filmindustrie. “De overlevers zijn pretentieus.“

De documentaire serie Hollywood Inc.. zit vol hartstocht en beroemde gezichten. Intussen wordt ons voorgerekend: van de tien Hollywoodfilms heeft er maar één succes. Op zes van de tien films worden vele miljoenen dollars verloren.

Daarom stelde de Britse filmer Philip Day zich voor dat hij met Hollywood Inc. zou uitzoeken hoe het komt dat er zo veel films floppen. “Maar daar geeft Hollywood geen antwoord op“, vertelt Day, aan de telefoon in Los Angeles.

De deuren van Hollywood gingen pas voor hem open toen hij kwam informeren naar “de essentie van succes', naar de films die honderden miljoenen dollars opbrachten, zoals Gladiator, Titanic en Lara Croft: Tomb Raider. Day: “In het verlengde daarvan was de filmindustrie dan bereid om te praten over de missers.“

Hollywood Inc. werd een serie over een reus, met de filmindustrie in de rol van Goliath. Zijn David blijkt, in deel drie van de serie, de filmfreak Harry Knowles te zijn. Niet cynisch, wel ironisch voert hij een internet-guerrilla tegen slechte commerciële films op zijn website aintitcool.com. Day: “Tegen antireclame van mond-tot-mond heeft ook de meest uitgekiende marketingcampagne geen verweer. Het publiek doorziet dankzij Harry Knowles de hype voor een zwakke film, en dankzij internet mijdt het vervolgens wereldwijd de bioscoop.“

De belangrijkste zwakke plek van de filmindustrie zit 'm in de matige scenario's, meent Day. Los Angeles is niet “een stad met een donker hart, zoals New York, Londen of Parijs“, zegt hij. “Een gesprek over de artistieke waarde van een film wordt hier nooit gevoerd.“ Ang Lee heeft succes met zijn Brokeback Mountain, een film over verborgen homoseksualiteit, maar dat betreft een klein, specifiek publiek. Net als Woody Allen. In Hollywood zit niemand te wachten op verontrustende ideeën. Daar houdt men het op bekend terrein, op “movie fodder', zoals dat onbekommerd wordt genoemd: “filmvoer'.

Day ontrafelt de machtsverhoudingen in Hollywood Inc. De filmster oefent vergaande invloed uit, bijvoorbeeld op een scenario, meestal met de verkeerde argumenten en zelden met een positief resultaat. Je vraagt je af hoe dat mogelijk is. Day: “Het antwoord is simpel: stars sell movies.“ Slechte dialoogzinnen neemt het publiek voor lief, zo wordt er gedacht, als Tom Cruise maar aan het woord is. De sterren hebben te veel macht, vervolgt hij, maar het zijn hun agenten, “de haaien“, die de filmbusiness vermoorden. “Zij schroeven de honoraria op tot in het absurde. Ze gedragen zich of ze de hemelpoort bewaken en nog altijd is het moment niet gekomen dat een filmproducent tegen zo'n agent zegt: dit bedrag is belachelijk, ik geef mijn geld wel bij een ander uit.“

In Day's serie is regelmatig sprake van de “geldspuit' die telkens verder wordt opengedraaid. “The Battle of the Blockbusters' is de titel van de derde, leukste, aflevering van zijn serie. Daar blijkt hoe hard er gevochten wordt, met welke middelen en dat een enkele succesfilm de miljoenen moet terug verdienen voor vele mislukkingen.

Hoe lang kan Hollywood nog zo doorgaan?

Day verbaast zich daar ook over: “Lang, want de popcornfilms zijn de kern van Hollywood en het is in ieders belang om die te blijven maken.“ Steven Spielberg was goed in blockbusters, maar hij maakt ze niet meer. George Clooney, ja, dat is een echte ster en toch heeft hij een geweten. “God zij gedankt dat George Clooney bestaat.“

Hollywood zit op een keerpunt, meent Philip Day. Op de special effects is het publiek uitgekeken, de verfilmde stripverhalen hebben hun langste tijd gehad. Verfilmde tv-series leverden niets op: “Mission Impossible was een verschrikking, Charlie's Angels is mislukt en The Avengers was hopeloos.“

Hollywood zal zichzelf opnieuw moeten uitvinden. Day verwacht een terugkeer naar “good old entertainment' en de populaire literatuur. “Iets als de verfilming van de Da Vinci Code die eraan komt.“

De Amerikaanse filmindustrie is sterk en uniek in de wereld. De mensen die hem overleven, zegt Day, zijn “extreem talentvol en ze hebben extreme pretenties. Dat maakt Hollywood tot de boeiendste dierentuin van onze planeet.“ Vandaar Day's serie, vandaar Hollywood Inc.

BBC World: Hollywood Inc., 19 en 26 januari, 19.10-20.45 uur. (Deel 1 werd zondag jl. uitgezonden). Voor ondertitels (Engels) teletekst pag. 888.