Weer ophef over foto's mishandeling Abu Ghraib

De Australische televisiezender SBS heeft gisteravond niet eerder openbaar gemaakte, uit 2003 daterende beelden getoond van ernstige mishandelingen door Amerikaanse bewakers van gevangenen in de Abu Ghraib-gevangenis nabij Bagdad.

Fragment uit videofilms die eind 2003 werden gemaakt in de Abu Ghraib-gevangenis. De Australische omroep SBS toonde gisteren niet eerder uitgezonden beelden van mishandeling van gevangenen Foto's AP ** EDS NOTE GRAPHIC CONTENTS ** This image is from video made available Wednesday, Feb. 15, 2006 by the Special Broadcasting System in Australia is said by the broadcaster to show a prisoner bent forwards towards a seated man wearing a combat-style uniform. The Australian television network said the images of prisoners were made at the Abu Ghraib prison in Baghdad in late 2003, and were among photographs the American Civil Liberties Union was trying to obtain from the U.S. government under a Freedom of Information request. SBS refused to give details on the source of the photographs, and the authenticity of the images could not be verified independently. (AP Photo/SBS/Dateline) Associated Press

De Amerikaanse regering heeft geschrokken gereageerd. Ze vreest voor een nieuwe golf van anti-Amerikaanse woede in Irak en in de moslimwereld in het algemeen, op een moment dat de spanningen al hoog zijn opgelopen over de publicatie van de Deense spotprenten over de profeet Mohammed. Sommige beelden zijn inmiddels ook uitgezonden door satellietzenders in de Arabische wereld, waaronder Al-Jazeera. Een zegsman van de zender Al-Alam, die ook wordt bekeken in Irak, zei dat de omroep slechts twee of drie foto's heeft laten zien, omdat de overige 'te stuitend' zijn.

Een zegsman van het Pentagon noemde de uitzending door SBS onverantwoord. Hij zei te vrezen voor 'het verder aanwakkeren van onnodige geweld'. Om de publicitaire schade zoveel mogelijk te beperken, benadrukken Amerikaanse regeringswoordvoerders dat het om oude opnamen gaat, dat ze geen nieuwe vermoedens van misdragingen aan het licht brengen, en dat de betrokkenen al zijn gestraft. Dat staat ook in een verklaring van de Iraakse premier Jafaari, waarin verder wordt vermeld dat zijn regering de martelpraktijken veroordeeld.

Beelden van ernstige mishandelingen en seksuele intimidaties in de Abu Ghraib gevangenis in 2003, ten tijde van de Amerikaanse bezetting van Irak, kwamen in 2004 voor het eerst in de openbaarheid. Daarover ontstond grote opwinding. De gisteren voor het eerst uitgezonden beelden behoren waarschijnlijk tot dezelfde reeks als de in 2004 gepubliceerde foto's. Maar ze zijn nog schokkender, zei een woordvoerder van SBS. Op de foto's zijn onder andere naakte mannen te zien, van wie sommigen zwaar zijn toegetakeld. Een video toont een groep naakte mannen die worden gedwongen tot masturbatie. Ook worden lijken getoond, volgens SBS vermoedelijk van gevangenen die werden gedood bij een opstand.

De beelden komen waarschijnlijk van een cd van een van de bewakers, korporaal Charles Graner. De cd is in het bezit van de Amerikaanse militaire onderzoekers en werd eerder in besloten zitting vertoond voor leden van het Congres. Minister van Defensie Rumsfeld noemde de getoonde handelingen destijds 'schaamteloos sadistisch, wreed en onmenselijk'.

De Amerikaanse regering wil de afbeeldingen niet vrijgeven. Op verzoek van de prominente organisatie voor de bescherming van burgerrechten ACLU gelastte een rechter in New York vorig jaar september wel openbaarmaking. Maar omdat de regering beroep aantekende, is dat nog niet gebeurd. Hoe SBS de beelden kreeg, is niet bekend. De ACLU vindt openbaarmaking nodig om diepgaander, onafhankelijk onderzoek naar de gebeurtenissen in Abu Ghraib af te dwingen.