Vooruitgang stokt bij stemmachine

Het rode potlood zal in maart definitief uit de stemlokalen verdwenen zijn. Overal zijn nu stemmachines. Maar voorlopig houdt de opmars van elektronica bij verkiezingen wel op. Telefonisch of via het internet stemmen is voorlopig nog nergens in Nederland mogelijk. Alleen Nederlanders in het buitenland kunnen met de pc stemmen.

Dat is een strop voor de gemeente Beverwijk, die volgende maand de primeur wilde hebben en een overeenkomst had gesloten met een digitale leverancier om dat mogelijk te maken. Maar het ministerie van Binnenlandse Zaken geeft geen toestemming. Het beveiligingsniveau was te laag om stemfraude tegen te gaan, zo oordeelde het ministerie. En bovendien waren er onvoldoende garanties om de risico's van het zogeheten familyvoting te voorkomen: de mondigen in een gezin die voorschrijven wat er gestemd moet worden. Voor Nederlandse kiezers in het buitenland geldt dat bezwaar kennelijk niet.

Al sinds 1998 hebben diverse D66-bewindslieden gepleit voor stemmen via internet. De laatste in deze rij, minister Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing) kondigde eind vorig jaar experimenten aan met internet- en telefoonstemmen, maar dus niet voor de raadsverkiezingen van 7 maart of de landelijke verkiezingen in 2007. Pechtold wil in 2007 opnieuw experimenteren met internetstemmen van Nederlandse kiezers in het buitenland.

Dat moet dan op grotere schaal gebeuren dan in 2004 bij de Europese verkiezingen het geval was. Zo zal dan het hele stemproces, inclusief de registratie en het toesturen van de stembescheiden, digitaal gebeuren en krijgen de kiezers vijf dagen de tijd om hun stem uit te brengen.

Modernisering van de stemprocedure blijft voorlopig beperkt tot een experiment waarbij kiezers geen oproepkaart krijgen maar een stempas, waarmee ze in elk stemlokaal binnen de eigen gemeente kunnen stemmen.

Ruim 200 gemeenten werken al met zo'n stempas. Pechtold wil het in 2007 landelijk invoeren. Maar een pas waarmee het mogelijk wordt overal in Nederland te stemmen, komt er nog niet. Dat vereist technische aanpassingen en een wijziging van de Kieswet. Eerst worden de huidige experimenten geëvalueerd.