Je moet zeggen dat de deur krakend opengaat

'Leuk is niks.' Tijdens een groot evenement in de Arena, met voetbal en muziek, probeerden schrijvers uit te leggen dat er meerdere manieren zijn om een boek te beoordelen.

Schrijfster Erna Sassen zegt: 'Ik houd er zelf niet van als steeds dezelfde woorden terugkomen in een tekst.' Ze toont de ongeveer dertig kinderen van tien tot twaalf een tekst: 'Toen mijn moeder vanmorgen opstond toen was ze erg chagrijnig, en toen gaf ze mijn grote broer op zijn donder, want mijn grote broer zat toen met zijn hagelslag te knoeien.' Sassen: 'Wat is hier niet zo mooi?' De klas: 'Allemaal 'en toen', die woorden moeten weg.' Sassen: 'Heel goed.'

Duizenden kinderen stemmen de komende maanden over wat zij het mooiste boek van vorig jaar vinden. De verkiezing van de Prijs van de Kinderjury 2006 begon gisteren met een spektakel in de Amsterdamse Arena, waar ongeveer 7.000 kinderen keken naar optredens van onder meer zangeres EliZe en een voetbalwedstrijd tussen Ajax (met Babel en Maduro) en FC Sprookjesbos (met Roodkapje en Grietje). In de ochtenduren kregen ongeveer 200 basisschoolkinderen leeslessen van schrijvers als Paul van Loon en Francine Oomen. De boekenlobbystichting CPNB wil graag dat kinderen meer over hun favoriete boek zeggen dan 'grappig' of 'leuk'.

Want, zegt Monique Hagen in een ander zaaltje met kinderen uit groep zes tot en met acht: 'Leuk is niks. Als iemand het telefoonboek 'leuk' noemt, dan weet je nog niks.' Het schrijversechtpaar Hans en Monique Hagen probeert de kinderen dus goed te laten nadenken over wat ze eigenlijk vinden van het verhaal ('Alleen maar grappig?') of de titel ('Waarom zo vaak 'het geheim van'?') Monique schrijft trefwoorden op een flipover, als 'herkenbaarheid' en 'tips'. Hans: 'Heeft iemand vragen?' Kinderen: 'Kunnen we een handtekening krijgen.' Hans: 'Na afloop'. Monique: 'Andere vragen?' Kinderen: 'Wat is jouw lievelingsboek?' Monique: 'De Brief voor de koning van Tonke Dragt.' Een geloei van instemming.

Veel kinderen vinden de meer dan veertig jaar oude ridderroman goed. Monique: 'Waarom?' Uit het lokaal klinkt: 'Het is heel spannend.' Monique schrijft 'spannend'. 'Wat nog meer?' Een meisje zegt: 'Het gaat over de Middeleeuwen, met ridders enzo.' Monique: 'Het is een historisch boek, dus ook 'leerzaam'.' Schrijft weer. Een jongen roept: 'Je gaat van de bossen naar de bergen, dat vind ik mooi.' Monique: 'Het is een reis.' Hans: 'Het is afwisseling.'

Dan roept iemand dat de tijd bijna op is. Hans: 'O, er is nog iets belangrijks, namelijk de manier waarop iets geschreven. Weet je wat, ik vertel een spannend verhaal.' Een 'stilte vol verwachting daalt in. 'We zaten in de arena en toen kwam er een spook binnen. Vinden jullie dat spannend?' Kinderen: 'Nee, saai.' Een jongen roept: 'Je moet zeggen: een deur die langzaam krakend opengaat.' Hans: 'Precies. Nu vertel ik het anders, met alle clichés - dat zijn dingen die veel gebruikt worden - uit de film, zoals die deur.'

En hij vertelt over een kamer vol kinderen, die voetstappen en stemmen in de gang horen, een stem die erboven uit komt en dan die deur die opengaat. Monique: 'Ze beginnen het eng te vinden.' Hans: 'De kinderen voelen een rilling over hun ruggengraat gaan. En dan komt om de deur een hand van een skelet.' Een jongen roept: 'Een hand met een mes.' Hans: 'Nee, dat is te snel. Met een schaal gebakjes. Dan denk je: het valt mee. Maar dan gooit die hand de taartjes in je gezicht.' De kinderen lijken overtuigd.

In de zaal ernaast leert Sassen de kinderen iets over het veelgebruikte woord 'grappig'. Ze vraagt: 'Houden jullie van zielig?' Veel bevestigende geluiden. Sassen: 'Iets kan zielig zijn en toch grappig..' Ze leest een fragment voor uit haar eigen boek, waarin een heel jonge jongen vertelt over zijn net gestorven vogel. De kinderen grinniken even.

Sassen: 'Wat was grappig?' Kinderen 'Dat die mannetjesvogel juffrouw Annie heette.' Sassen: 'Heel goed.'