Je moet de kippen altijd bezighouden

Minister Veerman roept op om hoenders en eenden per direct af te schermen tegen besmetting met het vogelgriepvirus. Maar in Langeweg gingen ze nog steeds het weiland in.

Vooraan zijn erf aan de Hokkenberg in Langeweg staat een bord met de tekst: Wij maken de lekkerste producten. Biologisch, eigenlijk heel logisch!

Het is tegen negen uur deze ochtend. Achterom opent boer Antoine Damen de schuiven van zijn stallen, waarna zijn kippen enthousiast het weiland in rennen. Ja, bekent hij, hij voldoet zo niet aan de oproep van minister Veerman (Landbouw, CDA) om de dieren per direct af te schermen van wilde watervogels om besmetting met het vogelgriepvirus te voorkomen.

Maar Damen meent dat die aansporing 'een tikkeltje paniekerig en wat overdreven' is. De echte vogeltrek is nog niet aan de gang, zegt hij, en volgens de weersvoorspellingen komt er eerst nog een koudegolf. 'Bovendien heb ik weinig water in mijn buurt, hier komen gewoonlijk geen watervogels. Pas als het van Den Haag echt moet, vanaf komende maandag, houd ik mijn kippen binnen', zegt de Brabander.

Uiteraard heeft hij dezer dagen alle ontwikkelingen gevolgd. 'De dode zwanen, die ze in Polen vonden, hadden géén pathogeen [ziekteverwekker, red.]', heeft hij gelezen, 'maar de dode zwanen in het oosten van Duitsland hadden juist een hóóg pathogeen.'

Damen vindt het 'heel opmerkelijk' dat ze alleen omgekomen zwanen aantreffen. 'Daarvoor heb ik nog geen verklaring van de geleerden gehoord. Tot nu toe vormden de eenden altijd veruit het grootste probleem.'

De biologische pluimveehouder bezit zo'n vijfduizend kippen. Vanaf september tot 1 januari zaten ze binnen, wegens de vorige ophokplicht.

Vijf kippen huizen hier dan op één vierkante meter, en dat kan gemakkelijk tot ruzie leiden, zegt Damen. 'Je moet ze bezighouden, afleiding geven. Ik gooi pakken hooi in de stal, zodat ze kunnen dabben en schrobben. Doe je dat niet, dan bestaat de kans dat ze elkaar pikken, tot bloedens toe. En als ze bloed zien, dan gaan ze stevig door, dat zit blijkbaar in hun aard.'

Gelukkig, zegt Damen, leggen ze binnen evenveel eieren als buiten. 'Dagelijks met z'n allen zo'n 4.200 à 4.300. En het blijven biologische eieren, want de dieren behouden hun biologisch voer.'

Damen, wiens vader en opa al op zijn hoeve in Langeweg 'boerden', begon in 2000 met biologische kippen. 'Uit overtuiging. Ik werk milieubewust en diervriendelijk.' Hij voelt er zich prettig bij, kippen zijn heerlijke dieren, vertelt hij zijn bezoek bij het afscheid.

De eendjes zullen de vijver missen

Een kilometer of vijf oostelijker, in het dorpje Wagenberg, sluit Miel Rasenberg zich graag bij die woorden aan. In een mooie grote ren achter zijn huis, de voormalige boerderij van zijn ouders, houdt hij twintig hobbykippen en acht eenden. Vanzelfsprekend heeft hij van de vogelgriep gehoord, en gaat hij maatregelen nemen. Hij zal de hoge, met gaas overdekte ren voorzien van een zeil, zodat zijn dieren niet in aanraking kunnen komen met eventuele uitwerpselen van overvliegende wilde vogels.

Koste wat het kost wil Rasenberg vrij blijven van het vogelgriepvirus 'Stel je voor, mijn kippen raken besmet. Dan is de kans groot dat de grote professionele kippenbedrijven hier in en rondom Wagenberg moeten worden geruimd. Zo'n ramp, of al die ellende met vervoersverboden en volle hokken, wil ik niet op mijn geweten hebben.'

Rasenberg hoopt dat het deze keer bij een afschermplicht blijft, dat de vogelziekte niet leidt tot een ophokplicht. 'Dat zou heel erg zijn, vooral voor mijn eenden. Moeten die naar binnen, dan missen ze niet alleen hun vijvertje, ze zullen ook heel gestresst raken. En het zijn al zulke zenuwlijders.' Daarbij komt nog, legt hij uit, dat de broedtijd eraan komt. 'En ze gaan niet broeden als ze dag en nacht in het hok moeten blijven.'

Rasenberg is niet de enige in Wagenberg die zich momenteel zorgen maakt. In zijn buurt houdt Marcel Verschuren, aannemer van timmerwerken, ook hobbykippen. In deze moeilijke tijden wil hij ze heel graag in zijn ren houden, zegt hij. 'Maar dat valt niet mee, ze vliegen eruit. Ik zal hun vleugels weer eens moeten knippen - nee dat doet geen pijn hoor.'

Even verderop woont een echtpaar dat parelhoenders bezit. De vrouw heeft laten weten de dieren in verband met de vogelgriep naar binnen te willen halen, maar ze krijgt de vogels niet gevangen.

En dat is geen smoesje: In Dedikkevandam, het grote kookboek van Johannes van Dam wordt het parelhoen omschreven als 'een scharrelkip. Ze verdragen het gewoon niet met te veel in een klein hokje te zitten. Ze zitten van nature graag in bomen en blijven altijd wild en onbenaderbaar'.