Indiase moslims zijn voorzichtig woedend

In India hebben moslims talrijke demonstraties gehouden tegen de Deense cartoons. Die verliepen meest vreedzaam, niet omdat moslims niet woedend zouden zijn.

Demonstratie tegen de spotprenten in Calcutta. Foto Reuters Moslims Indian Muslim protestors shout slogans as they carry placards during a demonstration in Kolkata, 14 February 2006. Some ten thousand Muslims took part in the demonstration over cartoons depicting Prophet Mohammed published in European medias. The allegedly blasphemous cartoons have caused outrage throughout the Muslim world since they were first published in a Danish daily last September and then in other mainly Western newspapers. AFP PHOTO/Deshakalyan CHOWHDURY AFP

Shams Perwaiz zegt wat veel moslims in India denken. Het Westen maakt zijn geloof voortdurend zwart. De ene klap volgt de andere. 'En de Deense spotprenten, dat was een enorme blunder', zegt hij met zachte stem. De 26-jarige rechtenstudent is voorzitter van de studentvakbond van de Jamia Millia Islamia Universiteit in Delhi. Met meer dan 130 miljoen moslims heeft India een van de grootste moslimpopulaties ter wereld.

In het sobere kantoor van de studentenleider op de campus lopen de gemoederen snel op als de spotprenten over de profeet Mohammed ter sprake komen. Plotseling zitten er vijftien jongens rond het bureau mee te luisteren en te praten. Deze studenten komen uit de Indiase middenklasse, spreken Engels, hebben geld voor de nieuwste mobieltjes en dragen het liefst een spijkerbroek. Onder vrouwelijke studenten is de hoofddoek niet populair. Zo'n 2.000 van deze studenten gingen vorige week onder Perwaiz' leiding de straat op tegen de cartoons.

Een van de jongens in het kantoor, de 21-jarige elektronicastudent Khaled Hassan, zegt: 'Een moslim kan doden als de profeet Mohammed wordt beledigd. Dat gevoel zit diep in het hart. De profeet en het geloof staan boven mijn vader, mijn moeder, boven alles.'

In India hebben op tal van plekken studenten, moskeegangers en lerarenvakbonden tegen de spotprenten gedemonstreerd, meestal vreedzaam. Premier Singh heeft deze week zijn zorgen uitgesproken. De Indiase media lieten zich kritisch uit over de publicatie. Europa zou te weinig respect hebben voor andere religies dan het christendom. In de deelstaat Uttar Pradesh hebben studenten van de Aligarh Muslim University een grote protestmars gehouden, zo vertelt Noor Durrani, professor journalistiek aan die universiteit. Maar een debat op zijn faculteit over de vrijheid van meningsuiting zit er voorlopig niet in. 'Het onderwerp ligt te gevoelig onder de studenten, terwijl het voor toekomstige journalisten juist belangrijk is.'

De heftige reacties op de spotprenten zijn een gevolg van de globalisering, denkt Durrani. Het gaat niet meer om de boodschap of de zender, maar om wie die ontvangt, in welke cultuur. 'Dit deel van de wereld is nog niet zo verlicht over vrijheid van meningsuiting. Dus moeten westerse media zich instellen op deze reacties.'

Ondanks de woede van Indiase moslims zijn de talrijke protesten redelijk vreedzaam verlopen. Het bleef bij het verbranden van Deense vlaggen. Durrani heeft daar wel een verklaring voor. Omdat moslims in India een minderheid vormen, zegt hij, zijn ze voorzichtig, willen ze voorkomen dat hun imago wordt geschaad door gewelddadig gedrag. Zelf is Durrani mild over de spotprenten. Hij hecht meer waarde aan de vrijheid van meningsuiting. Maar met zijn opvatting behoort hij tot een minderheid, zegt hij zelf.

Dat beeld wordt bevestigd door Tahir Mahmood, islamoloog en lid van een nationale commissie voor religieuze minderheden. Hij vindt dat moslims te overgevoelig zijn wat betreft de profeet, maar ziet de spotprenten wel als westerse discriminatie. 'Moslims hebben het recht om boos te zijn. In deze globale wereld moet men meer respect tonen voor dit soort zaken.'

In de kamer studentenleider Perwaiz is te horen hoe sterk dit gevoel is. Spontaan roepen vier jongens onafhankelijk van elkaar dat zij tot moord in staat zijn als de profeet wordt geschoffeerd. Perwaiz probeert ze te kalmeren. Bijna fluisterend zegt hij: 'Wij zijn geen terroristen hoor, we zullen vreedzaam protesteren'.