Gezamenlijk op weg naar medaille

De ploegenachtervolging werd met scepsis ontvangen in de conservatieve schaatswereld. Op de eerste wedstrijddag sloeg de stemming om. Rijders en publiek zijn enthousiast.

'De ploegenachtervolging is over tien jaar het mooiste onderdeel van de Spelen', luidde de voorspelling van de Nederlandse kopman Carl Verheijen. De 30-jarige stayer van TVM sprak niet uit eigen belang, hoewel hij vanavond voor het eerst een olympische medaille kan winnen. Nederland strijdt met Italië om een finaleplaats. In de halve eindstrijd schaatsen Canada en Noorwegen tegen elkaar.

Verheijen deed zijn uitspraak aan de vooravond van de eerste wedstrijddag, toen de ploegenachtervolging nog met scepsis werd begroet. In de Oval Lingotto veranderde de sfeer gisteren per ronde. De overwegend Nederlandse, Italiaanse en Amerikaanse supporters reageerden steeds luidruchtiger op het onderdeel, waarbij drie rijders van het ene land tegen drie rijders van het andere land in actie komen. De mannen schaatsen acht ronden, de vrouwen zes. Elke landenploeg, die van samenstelling mag wisselen, rijdt vier races.

De conservatieve of in elk geval traditionele schaatswereld heeft eindelijk weer een primeur. De ploegenachtervolging is de eerste wijziging in het olympische programma sinds 1988. Toen won Yvonne van Gennip in Calgary op de vijf kilometer - een nieuw onderdeel bij de vrouwen - een van haar drie gouden medailles. In 1976 reden de mannen voor het eerst een duizend meter. De Amerikaan Peter Mueller, nu bondscoach van Noorwegen, werd de eerste winnaar op de dubbele sprintafstand.

De ploegenachtervolging is een initiatief van twee Italianen. Bondscoach Maurizio Marchetto gaf een voorzet die door ISU-voorzitter Ottavio Cinquanta werd ingekopt. De preses van de internationale schaatsunie had goed gekeken naar het shorttrack, dat in olympische kringen veel populairder want spectaculairder is dan het hardrijden.

De Italiaanse schaatsers hebben hun lesje snel geleerd en versloegen gisteren in de kwartfinales een Amerikaans trio. Het publiek stond op de banken. Door de uitschakeling van de Verenigde Staten kan Chad Hedrick zijn grote voorbeeld Eric Heiden niet meer evenaren. Vier gouden medailles is nu het hoogst haalbare voor de Texaan, die na afloop zo teleurgesteld was dat hij geen commentaar wilde geven. Hij was slachtoffer van de late afzegging van Shani Davis en moest gisteren met twee matige schaatsers het ijs op.

Hedrick gleed zoals gewoonlijk als snelste over de streep, maar hij was dit keer afhankelijk van zijn trage ploeggenoot KC Boutiette, die als laatste de finishlijn passeerde. 'Typisch Europeaans om niet de snelste tijd te klokken', schamperde Hedrick volgens het Amerikaanse principe van the winner takes it all. Hij voelde de bui al hangen en wist dat vooral de Nederlanders sterker zijn in de breedte. 'Ik moet straks voor twee rijden', voorspelde de winnaar van de individuele vijf kilometer.

Gelegenheidscoach Ab Krook heeft in Turijn de beschikking over vijf min of meer gelijkwaardige rijders. Hij spaarde in de voorronde tegen Noorwegen zijn basisrijders Sven Kramer en Erben Wennemars en bood de reserves Mark Tuitert en Rintje Ritsma de gelegenheid een medaille te winnen. Alle deelnemers van het winnende land krijgen goud omgehangen, ongeacht of ze de finale rijden.

Carl Verheijen reed als enige Nederlander beide manches. Hij is de wegkapitein van de mannenploeg en bepaalt de tactiek tijdens de race en de volgorde van rijders. Zijn ploeg wisselde per ronde in de bochten van kopman, die zich vervolgens liet afzakken naar de laatste positie. De praktijk wees uit dat de stayers (Kramer en Verheijen) vooraan begonnen en de sprinter (Wennemars) in de tussenfase het tempo bepaalde. In de laatste ronden namen de stayers weer het voortouw.

Verheijen werd in de voorronde gespaard om een uur later in de kwartfinale tegen Rusland voluit te kunnen gaan. Na afloop van de eerste wedstrijddag was hij nog enthousiaster dan vooraf. 'Het is toch prachtig met een paar fanatiekelingen voor je land een medaille uit het vuur te slepen', zei de zoon van de chef de mission.

www.nrc.nl/torino: olympisch weblog Guus van Holland