Biefstuk zonder spinazie ongezond

Wie bij zijn biefstuk een paar opscheplepels spinazie eet, verlaagt de kans op darmkanker die het rode vlees veroorzaakt.

Dat concludeert onderzoeker Johan de Vogel die gisteren in Wageningen promoveerde. Dat rood vlees de kans op darmkanker vergroot was bekend uit epidemiologisch onderzoek. De Vogel wilde weten hoe dat kwam. En of er wat tegen te doen is.

Rattenonderzoek maakte hem duidelijk dat heem de boosdoener is. Dat is een (rood) stikstof- en ijzerhoudend molecuul dat veel in rood vlees zit, maar niet in wit vlees (van bijvoorbeeld kippen). Heem komt halfafgebroken in de dikke darm terecht. Daar beschadigt het de rattendarmen en verstoort het de manier waarop cellen van de darmwandbekleding zich delen en afsterven. Zo neemt de kans op darmpoliepen toe, waaruit kanker kan ontstaan.

Het bladgroen (het chlorofylmolecuul) in groene groente heeft wat chemische structuur betreft een grote overeenkomst met heem. De Vogel onderzocht of chlorofyl de schadelijke effecten van heem afremt en dat bleek in ratten zo te zijn. Volgens welk moleculair proces chlorofyl het heem onschadelijk maakt, is nog onbekend.

Ratten hebben een dikke darm die veel op die van de darm van de mens lijkt. Effecten van voeding op de rattendarm zijn daarom bruikbaar om effecten bij mensen in te schatten, aldus De Vogel.

Hij analyseerde opnieuw de gegevens van de Nederlandse Cohortstudie naar Voeding en Kanker. Daarin was tot nu toe gekeken naar vlees- en groenteconsumptie. Nu volgde de analyse van de bestanddelen heem- en chlorofyl. Die analyse kon worden gemaakt omdat bekend is welke vlees- en groentesoorten veel heem en chlorofyl bevatten. Mannen die veel heem aten in verhouding tot cholorofyl, hadden een verhoogde kans op darmkanker. Bij vrouwen was het beeld minder duidelijk.

Omgerekend komt het erop neer dat 75 gram spinazie de schadelijke effecten van 150 gram rood vlees grotendeels teniet doet. Andijvie of boerenkool zijn evengoed. Wie broccoli prefereert, moet daarvan 750 gram eten.