Woede Australië na doodstraf Bali

Australië is woedend dat de eigen regering Indonesië heeft geholpen negen Australische drugskoeriers te arresteren. Twee van hen zijn ter dood veroordeeld.

De Australische regering is in een lastige politieke situatie beland, nadat een Indonesische rechtbank op Bali gisteren twee Australiërs ter dood veroordeelde voor heroïnesmokkel. De rol van Australische politie bij de arrestatie van de in totaal negen drugssmokkelaars op Bali roept felle reacties op.

Waarom tipte de Australische Federale Politie (AFP) vorig jaar april de Indonesische politie dat drugskoeriers vanuit Bali cocaïne wilden smokkelen naar Australië? Dat is vandaag de grote vraag in het land van premier Howard. Waarom liet de politie de jongeren niet naar Australië terugkeren, om ze op het vliegveld van Sydney te arresteren? Het was toch bekend dat drugssmokkel in Indonesië tot de doodstraf kan leiden?

“We vertrouwen op het Indonesische rechtssysteem“, aldus politiecommissaris Mick Keelty. “Ik maak geen excuses voor wat we hebben gedaan. We werken altijd op deze manier en zouden het in de toekomst niet anders doen.“

Maar de situatie toont wel een dilemma voor de Australische regering. Kan men nog ageren tegen de doodstraf, nu de eigen politie ertoe heeft bijgedragen dat twee jonge Australiërs (22 en 24) tot het vuurpeloton zijn veroordeeld? De andere zeven van de Bali Nine hebben levenslang gekregen.

Minister van Buitenlandse Zaken Downer heeft de Indonesische regering voorzichtig gevraagd om de doodstraf niet uit te voeren. Premier Howard was bijna tot tranen geroerd en beloofde de “juiste actie“ te ondernemen om de Indonesische regering op andere gedachten te brengen. “Maar hoe kan iemand zo dom zijn om drugskoerier te worden?“, vroeg de premier zich hardop af.

De moeder van een van de veroordeelden reageerde furieus: “We kunnen er niet meer op vertrouwen wat het betekent om Australiër te zijn. Onze regering is altijd tegen de doodstraf geweest. En nu hebben ze onze kinderen, dankzij de politie, daar aan blootgesteld.“

De Bali Nine kunnen in hoger beroep gaan, maar sommige advocaten raden dit af. De mogelijkheid bestaat dat de rechters het vonnis verhogen, levenslang zou dan alsnog kunnen worden omgezet in de doodstraf. De enige vrouwelijke verdachte, de 28-jarige Rennae Lawrence, hoorde twintig jaar cel tegen zich eisen, waarna de rechter haar toch tot levenslang veroordeelde. Lawrence werkte mee tijdens de verhoren en vertelde de politie wie betrokken was en welke rol de andere verdachten speelden.

Ze vertelde dat ze een gratis vakantie naar Bali had gekregen en daarna werd gedwongen om cocaïne naar Australië te smokkelen. Als ze niet meewerkte zou men haar familie “een lesje leren'. Maar de rechter achtte niet bewezen dat zij - en vier anderen - waren gedwongen om mee te doen.

Een diplomatieke crisis dreigt nu tussen Australië en Indonesië. President Susilo Bambang Yudhoyono heeft in het verleden te kennen gegeven geen gratie te verlenen aan drugssmokkelaars. “Wij willen ons land vrijwaren van drugs en drugssmokkelaars“, zei hij onlangs nog in het parlement.

De relatie tussen beide landen is al jarenlang koel te noemen. De vredesmissie in Oost-Timor, geleid door de Australiërs, bootvluchtelingen die van Indonesië naar Australië kwamen en de politierol die Australië in de regio wil spelen, het zijn allemaal factoren die de verhoudingen belasten.