Razendsnel meisjesleven in musical 'Joop ter Heul'

Het leven is een feest in Joop ter Heul, een muzikale komedie gebaseerd op de eerste twee 'Joop'-boeken van meisjesboekenschrijfster Cissy van Marxveldt (1889-1948). Juichend, stralend, gierend van de lach buitelen zes bakvissen over het podium. Aanvankelijk dreigt de voorstelling oubolliger uit te vallen dan de boeken. De al te grote en aanhoudende uitbundigheid maakt de personages potsierlijk, wat nog versterkt wordt doordat Joop (Lieke Antonisen) en haar vriendinnen allemaal dezelfde jurken dragen.

Gaande de voorstelling slaagt Lieke Antonisen er echter toch in om van haar rol een karakter te maken. Ze laat de opgeklopte vrolijkheid varen en weet geregeld een ontwapenende, oprecht aandoende toon te treffen. Ook haar typische meisjesmotoriek, met slingerende armen en springerige tred, komt steeds meer uit de verf.

Regisseur Bruun Kuijt en Wiske Sterringa, die het script schreef, zijn dicht bij de oorspronkelijke tekst gebleven. De boeken van Van Marxveldt staan zelfs als levensgrote decorstukken op het podium; af en toe doet een pagina eruit dienst, bijvoorbeeld als zeil op een boot gemaakt van schoolbankjes. Ook de jolige toon van Van Marxveldts boeken bleef intact. Toch werkt de voorstelling niet helemaal. De hele voorstelling lang is nadrukkelijk Joop zelf aan het woord. De anderen zijn figuranten in haar verbeelding, in de wereld zoals hij er door haar ogen uitziet. Als wassen beelden staan ze te wachten tot het Joop behaagt ze te laten spreken. Daarna verstarren ze weer. Het effect hiervan is dat de bijfiguren nauwelijks tot leven komen, en dat Joops gevoelens voor hen niet te begrijpen zijn.

In het algemeen zit er weinig contrast in de voorstelling, waardoor het gegiechel van de meidenclub na verloop van tijd iets schrils en saais krijgt. Het tempo ligt zo hoog dat de nuancering zoek raakt. Voor ontroering of ontreddering of een ander gevoel van Joop is bijna geen tijd, zo snel verspringt het stuk van hoogtepunt (uit het boek) naar hoogtepunt.

Vooral in het gedeelte na de pauze wreekt zich dit. Hilbert Dijkstra die eerder de vader van Joop speelde, is nu Leo van Dil. Hij maakt een plagerige flirt van Joops aanstaande echtgenoot. Ook hier wreekt zich het gebrek aan contrast: Joop doet flirterig terug en echt spannend wordt het niet, tussen die twee.

Heel anders is dat in de scènes waar Rosa Mee optreedt als de oertrut Julie, Joops oudere zus. Mee krijgt appelflauwte op appelflauwte, terwijl Antonisen stuitert van energie. De scènes tussen de zussen vormen de hoogtepunten van de voorstelling. Samen met de muziek. De door Bas Odijk gearrangeerde liedjes uit de jaren twintig en dertig zijn zonder uitzondering geweldig om te horen. Trip trap in de theetuin in de tulpentijd, zingt bijvoorbeeld Eva Poppink (bekend van o.a. Nijntje de musical) vief en helder. Ook Ik wou dat ik een jongen was, uitgevoerd door Joops hele meidenclub, past wonderwel in het stuk.

Odijk en Marlies Helder spelen op het podium piano, accordeon en diverse blaasinstrumenten. Tijdens een lofzang op elektriciteit imiteren de acteurs een wasmachine en, even later, een gaskachel. Het is dit soort inventiviteit die de voorstelling Joop ter Heul af en toe tot een waar feestje maakt.

Voorstelling: Joop ter Heul, door Kik Productions. Regie: Bruun Kuijt, Muziek: Bas Odijk, Script: Wiske Sterringa. Spel: Lieke Antonisen, Rosa Mee e.a. Gezien 11/02 Leidsche Schouwburg. T/m 31/05, www.kikproductions.nl, (030) 2313416.