Zilver voor tiener, routiniers met lege handen

In de schaduw van het Friese schaatstalent Sven Kramer reden de oudgedienden Carl Verheijen en Bob de Jong zaterdag op de Oval Lingotto in Turijn een verloren race op de olympische vijf kilometer.

De schaatsjeugd heeft de toekomst en de routiniers hebben voorlopig het nakijken. Carl Verheijen (30) en Bob de Jong (29) grossieren in wereldtitels bij de wereldkampioenschappen afstanden, maar zijn in hun lange ijsloopbaan veel minder succesvol bij de Olympische Spelen; het hoogtepunt voor iedere topsporter.

In de Oval Lingotto reden de twee Nederlandse schaatsveteranen op de vijf kilometer nadrukkelijk in de schaduw van de negentienjarige Sven Kramer. Ze konden zijn hoge aanvangstempo niet bijbenen en eindigden in de subtop. Over anderhalve week krijgen de twee stayers een herkansing op de tien kilometer. Ze zijn op die afstand geen favoriet maar outsider voor een gouden medaille.

Voor Verheijen verliep de eerste schaatsafstand zaterdag extra pijnlijk. Hij leek een bronzen medaille in de wacht te slepen, maar zag deze troostprijs in de laatste rit aan zich voorbijgaan. Enrico Fabris reed een veel betere slotronde en was een fractie sneller aan de finish. Tot enthousiasme van het thuispubliek werd hij de eerste Italiaanse schaatser met een podiumplaats op de Spelen. Verheijen viel met zijn vierde plaats net buiten het podium.

Verheijen had zich 'helemaal leeg gereden' en iets te veel moeite 'in het spoor van Sven te blijven'. Hij was bij de loting aan zijn ploeg- en kamergenoot van TVM gekoppeld. Kramer reed van start tot finish voorop. Verheijen miste de topvorm van vóór de jaarwisseling, toen hij op de tien kilometer in Heerenveen een wereldrecord reed. Dat werd een paar weken verbeterd door de Amerikaan Chad Hedrick in Salt Lake City.

De gediplomeerde basisarts wacht na tien jaar aan de top nog altijd op zijn eerste olympische medaille. Hij won wel drie wereldtitels bij de WK afstanden, inclusief ploegenachtervolging, maar dat toernooi wordt door veel schaatsers als tweederangs beschouwd. Verheijen is later deze week naar verwachting de gangmaker van de Nederlandse achtervolgingsploeg. Hij is gebrand op eerherstel.

De Jong won in 1998 olympisch zilver op de tien kilometer. Hij reed toen nadrukkelijk in de schaduw van superstayer Gianni Romme. De Spelen van 2002 werden voor hem een ontgoocheling. De favoriet eindigde twee keer in het achterveld, en na de tien kilometer in Salt Lake City verliet hij huilend de baan.

De Jong is de meest succesvolle Nederlander bij de WK afstanden met vier keer goud, zes keer zilver en twee keer brons. Ook voor hem geldt dat dit voor de meest schaatsers een soort troosttoernooi is, aan het eind van een zwaar seizoen. In Turijn moet het nu gebeuren, maar de vijf kilometer was niet hoopgevend. De Jong verspeelde bijna acht seconden op ritwinnaar en directe tegenstander Hedrick. De olympische schaatshistorie leert dat zo'n ruime marge veelzeggend is voor de rest van het toernooi.

De Jong reageerde nuchter op zijn zesde plaats. Hij was eigenlijk best tevreden en leek niet meer te geloven in een wonder: goud op de Spelen. Hij krijgt over elf dagen een herkansing, net als 'schaatsbelg' Bart Veldkamp, die zijn afscheid telkens weet uit te stellen. De olympisch kampioen van 1992 verdiende veertien jaar na dato opnieuw een startbewijs op de tien kilometer.