Taalstoornis peuters goed te behandelen

Peuters moeten op tweejarige leeftijd op het consultatiebureau getest worden op taalontwikkelingsstoornissen. Door een vroegtijdige signalering van de stoornissen kan de toestroom naar het speciaal onderwijs met 30 procent per jaar worden verminderd.

Dat is de conclusie van een grootschalig onderzoek uitgevoerd door wetenschappers van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. De onderzoekers verwachten dat circa 2.500 kinderen, die nu worden doorverwezen regulier onderwijs kunnen blijven volgen. Ook denken zij dat het aantal zittenblijvers op reguliere basisscholen hierdoor met een derde kan afnemen.

Tussen 1995 en 1999 werden 10.000 kinderen in Limburg, Den Haag en Tilburg getoetst op hun mondelinge taalvaardigheid. De test werd uitgevoerd met het zogenoemde VTO-taalinstrument, een interview met ouders en kind waarin wordt gekeken naar de woordenschat van het kind, het taalbegrip en interactie tussen ouder en kind. De peuters van anderhalf tot drie jaar werd vooral gevraagd dingen te benoemen, zoals de ledematen van een pop. Ouders moesten vertellen hoe hun kind zich in bepaalde situaties uitdrukt: maken ze alleen een geluid of gebruiken ze ook al woorden.

Kinderen met ontwikkelingsstoornissen werden, afhankelijk van de problemen, doorgestuurd naar een KNO-arts of een logopedist. Verschillende ouders werd geleerd hoe ze de interactie met het kind konden stimuleren omdat dat ook de taalontwikkeling bevordert. Tussen 2001 en 2003 werd met dezelfde groep een vervolgonderzoek gedaan, waaruit bleek dat het taalniveau van de kinderen met een ontwikkelingsstoornis niet langer onvoldoende was.

Landelijke invoering van de taaltest gaat volgens de wetenschappers jaarlijks vijf miljoen euro kosten. Maar doordat dan veel minder kinderen worden doorverwezen naar het speciaal onderwijs bespaart dat jaarlijks bijna elf miljoen euro, zo denken de onderzoekers. De bedoeling is dat consultatiebureaus, waar de screening moet gaan plaatsvinden, zelf de kinderen doorverwijzen naar een audiologisch centrum, waar vervolgens een KNO-arts of logopedist kan worden ingeschakeld.

Consultatiebureaus testen nu ook al de taalontwikkeling bij kinderen. 'Die testen zijn echter heel summier', zegt woordvoerder Ceciel van Hemel van het Erasmus Medisch Centrum. 'De test die we nu hebben gebruikt is een intensievere screening. Daarmee worden problemen met taalontwikkeling eerder duidelijk.' Van Hemel verwacht dat de consultatiebureaus het extra werk goed aankunnen. 'Er zijn inderdaad extra kosten mee gemoeid, maar het werk is verder goed uitvoerbaar.' De onderzoekers verwachten dat er jaarlijks 4.800 twee-jarigen zullen worden doorverwezen.