Schrijver van 'Jaws' werd dierenbeschermer

Peter Benchley, de zondag overleden schrijver van de verfilmde bestseller Jaws, was de laatste jaren van zijn leven vooral bezig met natuurbescherming. Hij reisde de wereld rond om te ageren tegen haaievinnensoep ('Elke kom haaienvinnensoep betekent de dood van een dier') en riep op tot een zorgvuldiger omgang met de oceanen.

"Jaws" author Peter Benchley waits to be interviewed 03 June 2005 prior to a night screening of "Jaws" in Tisbury, Martha's Vineyard, Massachusetts. Peter Benchley died at the age of 65 12 February 2006 in his home in Princeton, New Jersey. Darren McCollester/Getty Images/AFP = FOR NEWSPAPERS AND TV USE ONLY = AFP

Peter Benchley (1941), kleinzoon van de acteur en schrijver Robert Benchley, had zijn sporen al verdiend in de journalistiek (The Washington Post, Newsweek) en als speechwriter voor de Amerikaanse president Johnson toen hij begin jaren zeventig het idee kreeg een roman te schrijven over een haai die mensen aanvalt voor de kust van Long Island, waar hij als kind vaak met zijn familie was wezen vissen.

Het boek, Jaws, was al beroemd vóór het in 1974 verscheen en de filmrechten werden onmiddellijk verkocht. Niet alleen het angstaanjagende thema sprak tot de verbeelding, ook de expliciete stijl waarin Benchley de aanvallen van de haai beschreef, droeg bij aan het succes van het boek: 'Bijna de helft van de vis kwam boven het water uit. Hij gleed naar voren en naar beneden, de massa vlees, bot en rubber tussen zijn kaken malend. De benen van de jongen werden van de heup gescheiden en zonken, langzaam ronddraaiend, naar de bodem.' De op basis van het boek gemaakte film van Steven Spielberg uit 1975, met onder meer Roy Schieder en Richard Dreyfuss, zou legendarisch worden. Benchley speelde er een cameo-rolletje van journalist in.

Benchley bleef zijn verdere leven over oceanen en vissen schrijven, in boeken als The Deep (1976), The Island (1979) en Beast (1991). Daarnaast was hij actief als documentairemaker en milieuactivist. Bij de opnamen van een van de veertig televisieprogramma's die hij over de oceanen maakte, werd hij zelf bijna aangevallen door een haai, verklaarde Benchley, een fanatiek duiker, op zijn website.

Zijn laatste boek verscheen in 2002: Shark Trouble, een verzameling waargebeurde haaienverhalen. Een boek als Jaws zou hij nu niet meer schrijven, zei Benchley in 2000: 'Een verhaal waarin een dier bewust kwaad doet, is in deze tijd ethisch en moreel niet meer acceptabel.'