Pocahontas-mythe ontzenuwd in nieuwe film Terence Malick

De meest besproken films worden in Berlijn buiten competitie vertoond. Zoals The New World ,waarin Terence Malick zijn visie geeft op de Pocahontas-mythe.

Was-ie er nou, of was-ie er niet? Talloze sterren deden dit weekend Berlijn aan. George Clooney natuurlijk. En Ian McKellen, aan wie een ere-Beer werd uitgereikt. Maar ook Meryl Streep die in Robert Altmans A Prairie Home Companion een country en western zingende hoofdrol speelt. En meisjesidool Gaël Garcia Bernal, de superromantische held in The Science of Sleep van Michel Gondry. Temidden van alle flitsende camera's, handtekeningenjagers en auto's met geblindeerde ruiten, viel de afwezigheid van regisseur Terence Malick misschien nog wel het meeste op. Zijn somber-romantische versie van de Pocahontas-mythe, over een indianenmeisje dat verliefd wordt op de door Colin Farrell gespeelde ontdekkingsreiziger John Smith, is een van de langverwachte films van het 56ste Filmfestival Berlijn. Desondanks dingt The New World niet mee naar de Gouden Beren.

Dat de meest besproken films op de Berlinale buiten competitie worden vertoond is geen uitzondering. Bovendien heeft festivaldirecteur Dieter Kosslick met nieuwe films van artfilm-helden als Michael Winterbottom, de Thaise regisseur Pen-ek Ratanaruang, de Franse veteraan Claude Chabrol en de veelvuldig bekroonde Iraniër Jafar Panahi nog een paar troeven achter de hand.

De in 1943 in Texas geboren Terence Malick maakte sinds 1973 slechts een handvol films - Badlands, Days of Heaven en The Thin Red Line . Zijn reputatie is vergelijkbaar met die van Stanley Kubrick. Bij de Berlijnse première van Vietnamfilm The Thin Red Line (Gouden Beer 1999) kwam hij wel het podium op, maar excuseerde zich snel 'omdat er in Berlijn zoveel musea zijn.' Interviews geeft hij nooit. Acteurs die met hem werkten omschreven hem van genie, tot filosoof, dichter, en gewone, hardwerkende man. Zijn faam onder filmliefhebbers en -makers is enorm. 'Ik hoefde niet eens het script te lezen om ja te zeggen', zei hoofdrolspeler Colin Farrell al bij een eerdere gelegenheid.

'Malick is iemand die erg op zichzelf is en uit principe niet over zijn werk praat', aldus producente Sarah Green, in Berlijn de spreekbuis van de meester. 'Dat heeft hij zich ooit voorgenomen, omdat hij beter films kan maken dan erover praten. Bovendien verwacht hij van het publiek dezelfde input en openheid als van de mensen met wie hij werkt. Zijn films zijn nooit eenduidig.'

'Het script voor The New World lag al sinds halverwege de jaren zeventig in een la', vertelt Green in een hotelkamer in Berlijn. 'Het is een menselijk verhaal over liefde, maar ook een onttakeling van de mythe dat de Verenigde Staten op superieure morele gronden zijn gevestigd. Als je naar de geschiedenis van de eerste Engelse immigranten in Jamestown kijkt zie je dat hun enige motieven economisch zijn. Kapitein John Smith mag op het moment dat hij in Virginia aan land ging in zijn dagboeken nog zo dromen van een paradijselijke klassenloze maatschappij, maar de volgende stap was dat de indianen als slaven op de tabaksvelden werkten.'

The New World werd slechts een paar kilometer van de oorspronkelijke locatie opgenomen. Er werden een fort en een indianendorp gebouwd. Geen decors, maar echte huizen. Met een drijvend stukje bos werd de bewoonde wereld aan het oog onttrokken. Green: 'Het zag er nauwelijks als een filmset uit. Terry werkt graag met natuurlijk licht, dus er lagen geen kabels, stonden geen lampen. Zo kan hij heel spontaan werken. Hij filmt vanuit verschillende hoeken, geeft een acteur een tekst en vraagt hem vervolgens de scène in zijn eigen woorden te spelen, of zonder tekst. Er wordt niet gerepeteerd, wel geïmproviseerd en alles wordt gefilmd. Dat is in Hollywood heel ongewoon.

'Het heeft geen zin om als producent tegen hem te zeggen: 'Je moet vandaag om vier uur klaar zijn.' Het is meer iets als: 'Je kunt op deze locatie vier dagen filmen en dan moet je klaar zijn.' Terry is professioneel genoeg om te zorgen dat alles er dan op staat.'

'The New World' is vanaf 23 maart in de Nederlandse bioscopen te zien.