'Nanny' wijst Hedrick de weg

Chad Hedrick won zaterdag het eerste goud voor Amerika en beloofde de schaatsleken uit zijn vaderland nog veel meer medailles. Met dank aan zijn overleden oma Geraldine. 'Dankzij haar kon ik mijn voorsprong vasthouden.'

Sport en drama zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden in de Verenigde Staten. En dus toverde Chad Hedrick in Turijn zijn dertien jaar eerder overleden grootmoeder tevoorschijn. Zij was altijd zijn grootste fan geweest, in de tijd dat hij voor het eerst wereldkampioen rolschaatsen werd.

Denkend aan haar stapte hij zaterdagmiddag, vlak voor de start van de vijf kilometer, huilend van de ijsbaan. 'Ik voelde me wel een mietje', grijnsde hij na afloop. Hij trok zich terug in de kleedkamer en schreef met viltstift 'Nanny February 11th' op zijn ijzers.

Geen Amerikaan die na afloop in de overvolle perszaal aan de oprechtheid van zijn emoties leek te twijfelen. This story sells, spraken zijn landgenoten in koor. De journalisten wilden alles weten over haar naam, ziekte en leeftijd. Hedrick antwoordde met zijn bekende tandpasta-glimlach en droeg zijn gouden medaille als vanzelfsprekend aan zijn oma op. Hij beloofde haar nog veel meer medailles in Turijn.

'Zij heeft mij in de slotrondjes extra kracht gegeven. Dankzij haar kon ik mijn voorsprong vasthouden.' Vervolgens moest hij zijn onwetende landgenoten uitleggen waarom hij het olympisch record van Jochem Uytdehaage uit Salt Lake City 2002 niet had verbeterd. Ze hadden geen weet van het verschil tussen een snelle hooglandbaan en een laaglandbaan.

Ze waren ook niet echt geïnteresseerd. Het ging hen om de mens achter de sportman en nog meer om het drama achter de sportprestatie. Daarom stonden zelfs de Amerikaanse kwaliteitskranten gisteren vol van het 'familiedrama' in huize Hedrick: de dood van oma Geraldine. Zijn vlakke rondetijden en kansen op de 1.500 meter, tien kilometer en ploegenachtervolging bleven onbesproken.

Het verhaal van Chad Hedrick is voor zijn landgenoten misschien minder ontroerend dan het verhaal van Dan Jansen, maar dramatisch genoeg om groot uit te pakken met de kleine schaatssport. De Amerikaanse sprinter kwam in 1988 twee keer ten val bij de Spelen in Calgary, waar hij tijdens het toernooi te horen had gekregen dat zijn zus aan kanker was overleden. Huilend van ellende lag hij op het ijs. In 1994 zou Jansen zich revancheren met een gouden medaille in Lillehammer. Huilend van blijdschap nam hij de gouden medaille in ontvangst, met zijn vingers wijzend naar de hemel; hij had ook gezegevierd door en voor zijn grootste fan.

Dan Jansen was in eigen land een smeuïger verhaal dan zijn landgenoot Eric Heiden, die in 1980 zonder opzienbarende randverschijnselen vijf keer olympisch goud had gewonnen. Deze dokterszoon miste een spannend levensverhaal en verkocht minder goed.

Hedrick lijkt hiervan geleerd te hebben, anders kunnen we zijn goed getimede charme-offensief niet uitleggen. Hij kan zijn gouden medaille(s) na de Spelen verzilveren en weet dat als geen ander. Skeeleren is geen olympische sport, daarom stapte hij over op de schaatsbaan.

Hedrick heeft vóór de Spelen beloofd dat hij het record van Heiden, die zaterdag als Amerikaanse ploegarts naast Laura Bush op de tribunes zat, hoopt te evenaren in Turijn. Zij had er wel vertrouwen in, zei Hedrick een etmaal na een tête à tête met de Amerikaanse presidentsvrouw. 'Mevrouw Bush zei mij te kennen van de verhalen in de Houston Cronicle', lachte de Texaan over de parate kennis van de Texaanse. De provinciegenoten delen hun voorkeur voor de Republikeinse partij.

De grootspraak van Hedrick over de vergelijking met Heiden wekte vorige maand de lachlust bij de Noorse en Nederlandse concurrentie. Vijf gouden medailles lijken inderdaad te veel gevraagd, maar met de vorm en het zelfvertrouwen van Hedrick zit het wel goed. Er is een last van hem afgevallen, bevestigde zijn Nederlandse coach Bart Schouten. 'Dit was de afstand waarop het moest gebeuren. Vanaf nu wordt het een stuk gemakkelijker. Alleen moet ik nog iets verzinnen om hem wakker te houden tijdens de tien kilometer. Chad valt dan vaak in slaap, zo saai vindt hij die afstand.'

Schouten benadrukte dat zijn pupil geen toneel had gespeeld tijdens diens huilbui vlak voor de vijf kilometer. 'Zo ken ik Chad helemaal niet. Op het moment dat hij brak, zocht hij naar leiderschap. Hij wilde gerust gesteld worden. Ik heb hem ook moed ingepraat door het strijdplan onveranderd te laten. En ik heb hem verteld dat hij de beste was. Tijdens de race heb ik een paar keer iets over zijn oma geroepen. Dat meende ik ook.'

Schouten was op de Spelen van 2002 in Salt Lake City schaatstrainer van Derek Parra, die destijds na zijn gouden race op de 1.500 meter ook in huilen uitbarstte. De geboren Mexicaan haalde zijn arme etnische afkomst erbij en schreef een boek over zijn 'American Dream'.

Schouten neemt het op voor zijn beide pupillen. 'Leer mij die Amerikanen kennen. Zij beleven de Spelen veel intenser dan wij. Daarom mocht Chad van mij ook naar de openingsceremonie. Hij stond daar voor volk en vaderland. Het was voor hem de ideale voorbereiding.'