Harlem van Zuid-Afrika heet niet meer 'Triomf'

De beroemdste wijk van Johannesburg heeft dit weekend zijn naam teruggekregen. Na meer dan zestig jaar heet het Harlem van Zuid-Afrika weer 'Sophiatown'.

De levendige multiculturele arbeiderswijk droeg die naam voor het laatst in 1955, toen het blanke apartheidsregime de naar schatting 65.000 zwarte bewoners uit Sophiatown verdreef, hun huizen met de grond gelijk maakte en de wijk omdoopte tot 'Triomf.' Dat gebeurde als uitvloeisel van de beruchte Group Areas Act, die zwarten verbood in hetzelfde stadsdeel als blanken te wonen.

Het vroegere leven in Sophiatown heeft in Zuid-Afrikaanse boeken en films mythische vormen aangenomen. In Sophiatown begonnen Zuid-Afrika's bekendste jazzmuzikanten hun carrière: zangeres Miriam Makeba, trompettist Hugh Masekela, pianist Abdullah Ibrahim. Voormalig president Nelson Mandela vergelijkt de wijk in zijn autobiografie Long Walk to Freedom met de linkeroever van de Seine in Parijs en Greenwich Village in New York. 'Sophiatown was zowel bohémien als conventioneel, zowel levendig als bezadigd.'

In de wijk wonen tegenwoordig vooral arme blanken. Veel huizen zijn vervallen, de daken van golfplaten zijn verroest en veel muren zijn afgebladderd.

Trompettist Hugh Masekela vergeleek de ceremonie afgelopen zaterdag met het onthullen van een grafsteen. 'We herleven het verleden en herdenken vooral. Maar we kunnen deze wijk nooit in de oude glorie herstellen.'