Biatleet hapt naar adem, maar zijn sport is hot

Biatlon was decennia een sport die alleen door militairen werd beoefend. Tegenwoordig loopt het publiek warm voor de ongewone combinatie van langlaufen en schieten.

Kyoji Suga beleeft de overtreffende trap van uitputting zodra hij de finish is gepasseerd. Als een uitgewrongen dweil ligt de 36-jarige Japanner minuten in de sneeuw; happend naar adem zonder dat iemand een hand naar hem uitsteekt. Alsof iedereen denkt: had je maar niet aan de twintig kilometer biatlon moeten beginnen, want dat is zwaar, loodzwaar.

Maar ook fascinerend om te zien, vooral hoe zaterdag de 29-jarige Duitser Michael Greis het onderdeel '20 kilometer individueel' won en voorkwam dat de Noor Ole Elnar Bjoerndalen, de nummer twee van de race, zijn record van vier gouden medailles bij de vorige Spelen in Salt Lake City kon overtreffen.

Nadat Suga moeizaam was opgestaan en wankelend het veld van eer had verlaten, bleek zijn olympische plicht goed voor een veertiende plaats. Voor de Japanner een mooi resultaat, maar om Suga ging het zaterdag niet; hij stond alleen model voor de loodzware inspanningen die een biatleet moet leveren. En voor de tegengestelde fysieke componenten, die de sport zo moeilijk maken, maar tegelijkertijd zo boeiend om te zien.

Ga er maar aan staan om bijna een uur lang met een hartritme van boven de 180 slagen per minuut vier keer de rust te vinden om met een 22 kaliber geweer van 3,5 kilo over een afstand van 50 meter vijf stalen plaatjes met een diameter van 4,5 centimeter (bij liggend schieten) of 11,5 centimeter (bij staand schieten) te raken. Uitgerekend bij het schieten moet het hartritme zo rustig mogelijk zijn, want met een minuut straftijd per gemist schot kunnen de gevolgen verstrekkend zijn, zoals favorieten als de Duitster Sven fischer en de Fransman Raphael Poirée ondervonden. Zij schoten drie keer mis en eindigden op een voor hun onwaardige zeventiende en twintigste plaats.

Maar het is ook niet niks wat de sporters bij deze Spelen voor de kiezen krijgen. Het parkoers is zwaar door het grillige profiel en de ongebruikelijke hoogte van 1.675 meter. Voor de sporters betekent het dat zij hun krachten tijdens de wedstrijd goed moeten verdelen om verzuring tegen te gaan.

Maar die hoge moeilijkheidsgraad maakt de sport in toenemende mate populair bij het publiek. Er komen tegenwoordig vele duizenden toeschouwers bij biatlon. Dat was zaterdag niet anders. De tribunes waren afgeladen met een sterk meelevend publiek. In Duitsland gaat het enthousiasme al zover dat de sport tot de showwereld is doorgedrongen. Bij de Biatlon Star mogen ter vermaak en bevordering van de tv-kijkcijfers een keer per jaar beroemde Duitsers tegen elkaar in het strijdperk treden.

Dat mag een raadselachtige ontwikkeling worden genoemd. Biatlon is decennia aangemerkt als een buitenissige sport, die alleen door militairen werd beoefend. Nadat biatlon bij de Spelen van 1948 een demonstratiesport was geweest, duurde het tot 1960 voor het officieel in het olympische programma werd opgenomen. Maar niet tot tevredenheid van het Internationaal Olympisch comité (IOC), dat besloot de sport weer van het programma te halen. De reden: biatlon was te militaristisch. Maar dankzij inspanningen van de toenmalige federatievoorzitter en een Russisch IOC-lid werd alsnog besloten de sport te handhaven.

De acceptatie van biatlon verliep vervolgens traag, maar was uiteindelijk zeer succesvol. Waar veel andere sporten door gebrek aan uitstraling of geringe belangstelling moesten inkrimpen of zelfs helemaal verdwenen - zoals honkbal en softbal - is het programma van biatlon in de loop der jaren uitgebreid met een sprint, achtervolging en estafette. En bij deze Winterspelen is daar het spectaculaire onderdeel '15 kilometer met massastart' aan toegevoegd. Biatlon is niet langer de risee van de Spelen, maar hot.

En bij de Spelen tot op heden schoon. Waar bij het verwante langlaufen al twaalf startverboden zijn opgelegd wegens een te hoog hemaglobinegehalte van sporters, blijft biatlon buiten schot. En dus konden alle ingeschrevenen van start gaan. Het werd vooral een gevecht tussen Greis en Bjoerndalen. Greis won omdat hij een keer vaker raak schoot dan Bjorndalen, die zijn extra minuut straftijd niet kon goedmaken, ook al is hij de beste skiër van het circuit; hij kwam zestien seconden te kort.