'Werkt dit voor u?' Jeroen Pauw weet zich geen raad met een eigentijdse Sheherazade

Veel mensen in Nederland willen graag dat moslima's zich gedragen als moderne vrouwen. Maar als dat dan een keer gebeurt, wordt de betrokkene meteen vergeleken met een pornodiva.

Naema Tahir, de schrijfster van het boek Kostbaar Bezit, kent de kunst van het verhalen vertellen, geheel in de traditie van haar literaire voorgangster Sheherazade. Verleidelijk, sensueel, maar vanuit haar vrouwelijke kracht. Met veel gevoel voor humor en zelfspot. Niet bereid zich onderdanig op te stellen. Eigenlijk precies wat veel mensen in Nederland van de moderne moslima zouden willen.

Maar volgens sommige reacties is zij in het vraaggesprek maandag in Nova met Jeroen Pauw een stapje te ver gegaan. Te flirterig, niet serieus genoeg en vooral niet passend bij een programma als Nova. Ook Pauw kreeg verwijten dat hij zich niet professioneel had opgesteld en zich te veel had laten leiden door het flirterige gedrag van Tahir.

Hij kaatste die bal meteen door naar Tahir, die hij donderdag in de Volkskrant vergeleek met de pornodiva Kim Holland, 'afkomstig uit een een streng gelovig milieu en later helemaal losgeslagen. Als dat maar goed gaat.'

Pauw reageert op Naema Tahir precies zoals de islamitische wijze mannen in de Middeleeuwen reageerden op de 'Verhalen van Duizend-en-een-nacht'. Want de meeste moderne versies van 'Duizend-en een-nacht' zijn een gekuiste versie van het origineel. Daarin staan, naast de bij ons bekende verhalen van Ali Baba en Sindbad, ook vele verhalen over de sensualiteit en erotische verlangens van vrouwen. Over hoe zij op slimme wijze krijgen wat zij willen en zij zich niet ondergeschikt opstellen tegenover de mannelijke personages. Die verhalen zijn jammer genoeg in de loop der eeuwen weggecensureerd door islamitische scherpslijpers. Want zij vonden dat die verhalen niet te rijmen waren met hun visie op de eerzame islamitische en godsvruchtige vrouw.

Tahir probeert in haar nieuwe boek juist dat soort verhalen te vertellen. En gelukkig laat zij zich als een hedendaagse Sheherazade niet wegcensureren door de moraalpolitie die vindt dat vrouwen hun sensualiteit moeten verbergen onder sluiers.

Na voorlezing van een krachtige scène over een bloederige ontmaagding keek zij Pauw vrolijk aan en zei op flirterige toon:

'Werkt dit voor u, meneer Pauw?'

Op dat moment zette zij Pauw in de positie van koning Shahriar, de man die 1001 nachten door Sheherazade wakker werd gehouden. Koning Shahriar had na het overspel van zijn vrouw besloten wraak te nemen op alle vrouwen in zijn koninkrijk. Hij deed dat door elke dag een nieuwe maagd te huwen en haar voor het aanbreken van de ochtend te laten onthoofden.

Drieduizend keer, totdat Sheherazade het aandurfde met deze wreedaard te trouwen. Zij was niet naïef of onnodig roekeloos. Integendeel, ze was een intelligente, wijze en moedige vrouw. Ze wist dat zij zichzelf en alle maagden in het koninkrijk van Shahriar kon bevrijden. Via haar intellect en haar vermogen om verhalen te vertellen. En net als Tahir vroeg Sheherazade elke nacht, net voor het ochtendgloren aan Koning Shahriar 'en werkt dit voor u, Koning?' waarop ze weer een extra dag te leven kreeg.

Tahir probeerde Pauw geheel in de traditie van haar beroemde voorgangster te verleiden om voor één keer goed te luisteren naar het verhaal van islamitische vrouwen. In Kostbaar bezit wil zij net als Sheherazade laten zien hoe vrouwen omgaan met hun eigen verlangens, sensualiteit en beleving van genot. Haar optreden in Nova was eigenlijk een live performance van haar literatuur.

Jammer dat Pauw dat niet zag. Maar zoals zo vaak gebeurt als een vrouw haar eigen gang gaat, plakte hij haar meteen het label op van een flirterige, losgeslagen dame van lichte zeden.

Arabiste. Zij heeft ruim tien jaar in de Arabische wereld gewoond en gewerkt.