Thatcher the Musical is vooral een lofzang op Maggie

In `Thatcher the Musical' worden alle rollen, ook die van de mannen, gespeeld door vrouwen. Maar de mannen, zelfs Ronald Reagan,doen er in het Tatcherisme niet echt toe.

Een gegniffel gaat door de zaal wanneer een handtas ter grootte van een klerenkast het toneel wordt opgeduwd. Het gevaarte wordt opengeklapt en daar zit de heldin van de avond: oud-premier Margaret Thatcher, met een zwarte jurk aan en perfect zittend blauwgrijs haar dank zij een groteske kunststoffen pruik en natuurlijk met een kleinere handtas aan de arm. Geringschattend kijkt ze de zaal in en onthaalt het publiek op enige moralistische wijsheden. De actrice bootst Thatchers eigenaardige diepe stemgeluid, door de toneelregisseur Jonathan Miller eens omschreven als een geparfumeerde scheet, tamelijk overtuigend na.

De vrouw, die als regeringsleider tussen 1979 en 1990 een krachtig stempel op Groot-Brittannië drukte, spreekt nog altijd tot de verbeelding. Een inspirerende visionaire vrouw voor sommigen, een stijfkoppige, niets en niemand ontziende rechtse furie voor anderen. Kortom, een ideaal onderwerp voor een musical, vond de toneelgroep Foursight uit Wolverhampton. Zo ging deze week voor een uitverkochte zaal Thatcher the Musical in première in het Warwick Arts Centre in Coventry.

Onderhoudend is de productie zeker, maar hij is wat braaf uitgevallen. Het omstreden karakter van Thatchers bewind en de rijke Britse satirische traditie leken garant te staan voor meer vuurwerk. Weliswaar worden allerlei ijdelheden en krasse uitspraken van Mrs T. op de hak genomen, maar het mist scherpte. De makers bijten nergens door. Zo is de musical meer een lofzang op Maggie geworden. Dat is verbazend omdat juist de artistieke wereld Thatcher altijd dieper heeft verfoeid dan wie ook. Zijn de makers onwillekeurig toch in de ban geraakt van haar onverzettelijke persoonlijkheid?

De musical wordt door uitsluitend vrouwen uitgevoerd, die in de loop van de avond ook ettelijke mannelijke rollen voor hun rekening nemen, waaronder die van Thatchers echtgenoot Denis en de Amerikaanse president Ronald (Ronnie) Reagan. De mannen doen er echter nauwelijks toe. De hoofdrol is uiteraard voor Maggie zelf, in liefst acht verschillende gedaantes en gespeeld door acht verschillende actrices die daarnaast ook als ondergeschikten optreden.

In hoog tempo en vaak op hilarische wijze krijgt het publiek de episodes van haar leven voorgeschoteld, af en toe onderbroken door liedjes die zelden echt swingen. Na haar studie in Oxford weet de kruideniersdochter het tot Lagerhuislid te schoppen. We zien haar als minister van Onderwijs, die subsidies op schoolmelk schrapt. 'Maggie Thatcher milk snatcher' zingen de actrices in koor een protestkreet na van toen. Daarna volgt een tweestrijd met Edward Heath om het leiderschap van de Conservatieven, die Maggie met een welgemikte klap van haar handtas in haar voordeel beslist. Niet voor niets deed dankzij Thatcher het werkwoord 'to handbag' zijn intrede in het Engels.

Maar het wordt allemaal pas menens wanneer Thatcher alsPowersuit Maggie in een blauw zijden mantelpak het bordes van Downing Street 10 betreedt. Samen met twee andere incarnaties barst ze welgemoed uit in het liedSwing your handbag. Even later is het tijd voor een kabinetswijziging: 'I got the urge to purge'. Ook de verwoestende botsing met de stakende mijnwerkers van vakbondsleider Arthur Scargill ontbreekt niet. En er is natuurlijk de oorlog om de Falkland-eilanden met Military Maggie in camouflagekleding, staande op een kanon en zwaaiend met de Britse vlag.

Onder Brittannia Maggie, in mantelpak met ingenaaide Britse vlag op haar achterwerk, nemen de aanvaringen in Europa toe evenals het ongenoegen in eigen land. Maar Thatcher geeft geen krimp. 'I say no, no, no', zingt ze, beurtelings stampvoetend en achter de microfoon springend als een popster. De afgang is pijnlijk. Na verraad van haar getrouwen moet ze aftreden. Als politiek lijk wordt ze afgevoerd.

De Thatcher uit de musical is vastberaden en overtuigd van eigen gelijk. 'Het is niet belangrijk om populair te zijn, maar het is belangrijk om gelijk te hebben.' Maar ze is consequent en loyaal aan haar vertrouwelingen. De actrices van Foursight presenteren geen onmenselijke Thatcher.

Zittend in de gigantische handtas zien we haar mijmeren over haar oude gloriejaren. Allen zijn weg: Denis is dood, dear Ronnie ook. Alleen haar handtas heeft ze nog. 'Mijn handtas en ik blijven bij elkaar tot ik dood ga.' Maar dan volgt er een onverwachts grandioze apotheose. De Thatcher in de zwarte jurk uit het begin stapt de tas weer binnen en verwijt de mijmerende gedaante misplaatste sentimentaliteit.

En jawel, ze wordt zelf gehandbagged en het toneel afgejaagd. De enorme tas gaat dicht en wordt even later weer geopend.Plotseling ligt er een wulpse zwarte uitgave van Thatcher in met donkerblonde plastic pruik, het ultieme bewijs van het blijvende voortbestaan van het Thatcherisme. 'Ik ben de wederopstanding', zingt ze. 'Kijk in de ogen van Tony Blair, I'm there.'

Zeven blanke Maggies met paarse boa's zingen op de achtergrond mee. 'Ik zit in jullie bloedsomloop. Of jullie het nu willen toegeven of niet, ik zit in jullie allemaal.'