Nulletje meer, nulletje minder

Voor alle begrafenisondernemers, ziekenhuismedewerkers en niet te vergeten burgers van Nederland is het een prangende vraag: hoeveel mensen gaan er hier nou dood bij een grieppandemie?

Lege ziekenhuisbedden genoeg. Bij een echte uitbraak zijn ze snel gevuld. foto sake elzinga Nederland-Leeuwarden (FR)-07-05-2001. MCL-zuid (Medisch Centrum Leeuwarden). Den opslag van ziekenhuis bedden. Foto: Sake Elzinga Elzinga, Sake

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft het antwoord, vertelde persbureau ANP half januari. Toen wisten de redacteuren van de Volkskrant en - tsja - NRC Handelsblad het ook al gauw, met honderdduizenden abonnees in hun kielzog.

Veertigduizend lijken zouden er komen, stond in de kolommen. Maar het klopt niet. Iemand heeft zich verrekend. Wie het Operationeel deeldraaiboek 3. Bestrijding influenzapandemie van het RIVM erop na slaat op het internet (dat kon al sinds november, dus zo nieuw is het ook weer niet) en even rekent, komt op tien keer zo weinig doden uit.

Ruim vierduizend, het hangt er een beetje vanaf hoe je telt. Dat scenario is volgens het rapport het meest realistisch, in het ergste geval zijn het er twee keer zo veel. Maar als we virusremmers en vaccins hebben (dat eerste is waarschijnlijk, dat laatste niet) worden het er weer minder.

De afdeling voorlichting van het RIVM biecht eerlijk op dat iemand daar had gezegd dat het wel kon kloppen, toen het ANP het navroeg. Maar die had zich vergist.

Vierduizend doden, het klinkt als een oase van rust. Da's maar vijf tot tien keer zoveel als bij de jaarlijkse griepgolf.

Als het cijfer nu wel klopt tenminste. Het is gebaseerd op een RIVM-studie uit 2002, waarin geschat moest worden hoe agressief dat virus zou zijn en of er bejaarden of kinderen of anderen zouden doodgaan. Maar niemand weet dat echt. Een verkorte versie verscheen een jaar later in het wetenschappelijke tijdschrift Emerging Infectious Diseases, en toen verzuchtten de onderzoekers dat een exacte schatting een 'onmogelijke' opgave is.

En die oase van rust, tsja, eigenlijk is ook dat maar schijn. Grootste probleem zijn niet de doden, maar de miljoenen zieken. En de horden verontruste gezonde mensen. Die mensen willen griepremmers, die willen het ziekenhuis in. De begraafcapaciteit is bijna overal voldoende, aldus het RIVM-draaiboek.